Şiir bazen bir ülkenin sınırlarını aşar, bazen de insan ömrünün tamamına dokunur. İşte bu yüzden bazı dizeler yıllar geçse de eskimez. Uluslararası şiir platformu Lyrikline'ın verilerine göre, dünyanın en çok okunan şiirlerinden biri, hatta uzun süre zirvede yer alan eser, Hermann Hesse'nin "Basamaklar" (Stufen) adlı şiiridir. Aynı platformda Orhan Veli Kanık'ın "Anlatamıyorum" şiirinin de dünyanın en çok okunan şiirleri arasında yer alması ise Türk şiiri adına ayrı bir gurur kaynağıdır.
Hermann Hesse'nin "Basamaklar"ı, hayatın değişimlerden oluştuğunu anlatan güçlü bir yaşam manifestosu gibidir. Şair, insanın çocukluktan gençliğe, gençlikten olgunluğa ve yaşlılığa uzanan yolculuğunu bir merdivenin basamaklarına benzetir. Her dönemin kendine ait güzelliği olduğunu, hiçbir evrenin sonsuza kadar sürmeyeceğini söyler. En önemli mesajı ise değişimden korkmamak, her vedanın aslında yeni bir başlangıcın kapısını araladığını kabul etmektir.
Şiirin en çok hatırlanan dizelerinden biri şöyledir:
> "Her başlangıcın içinde bir büyü vardır;
> Bizi koruyan ve yaşamamıza yardım eden."
Belki de milyonlarca insanın bu şiire dönüp dönüp gelmesinin sebebi tam olarak budur. Çünkü herkes hayatının bir döneminde bir kapıyı kapatmak, alıştığı bir yerden ayrılmak ya da yeni bir başlangıç yapmak zorunda kalır. Hesse, bu duyguyu büyük cümlelerle değil; sade, dingin ve insana güven veren dizelerle anlatır. Okuyucu, şiiri bitirdiğinde yalnız olmadığını hisseder.
Şiirler çoğu zaman bir dönemin aynasıdır; ancak bazı şiirler zamanın kendisini anlatır. "Basamaklar" da bunlardan biridir. Aradan onlarca yıl geçmesine rağmen hâlâ dünyanın dört bir yanında okunması tesadüf değildir. Çünkü insan değişiyor, şehirler değişiyor, çağlar değişiyor ama değişimin insanda bıraktığı duygu hep aynı kalıyor. Hermann Hesse'nin şiiri de tam bu ortak duygunun sesi olmayı başarıyor. Belki de gerçek anlamda büyük şiir, hangi dili konuşursak konuşalım hepimize aynı cümleyi fısıldayandır: Hayat ilerliyor; korkma, bir sonraki basamak seni bekliyor.
