Siyasette seçim tartışmasının takvimi çoğu kez sandığın kendisinden daha fazla konuşulur...
Bu kez tartışmanın adresi Eskişehir…
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Seçim İşleri Başkanı Ali İhsan Yavuz’un Eskişehir’de yaptığı açıklama, seçim tartışmasını yeniden gündeme taşıdı…
Yavuz, “Öyle başkalarının dediği gibi seneye seçim yok” diyerek seçimlerin 2028 yılı içinde yapılacağını söyledi. Ancak açıklamasının devamında, normal seçim tarihinden bir-iki hafta önce TBMM’nin seçimlerin yenilenmesi kararı almasını istediklerini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olmasını arzu ettiklerini açıkça ifade etti…
İşte tartışmanın asıl noktası da burada.
SEÇİM 2028’DE, AMA HANGİ TARİHTE?
Anayasa’nın 77. maddesine göre Cumhurbaşkanlığı ve TBMM seçimleri beş yılda bir aynı gün yapılıyor. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıl ve bir kişi en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebiliyor…
Ancak Anayasa’nın 116. maddesi önemli bir istisna getiriyor…
TBMM, üye tamsayısının beşte üçü olan 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebiliyor. Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde ise Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabiliyor…
Dolayısıyla 2028 tartışması yalnızca “seçim ne zaman yapılacak?” sorusundan ibaret değil…
Asıl soru şu:
Seçim normal tarihinde mi yapılacak, yoksa Meclis kararıyla birkaç hafta öne mi çekilecek?
Ali İhsan Yavuz’un açıklaması, AK Parti’nin ikinci seçeneğe sıcak baktığını gösteriyor…
MUHALEFETİN SORUSU FARKLI
Muhalefet açısından ise mesele yalnızca anayasanın neye izin verdiği değil.
Muhalefet uzun süredir erken seçim çağrısı yapıyor.
Dolayısıyla iktidarın “2028 içinde seçim” açıklaması, muhalefetin beklediği erken seçim talebine doğrudan cevap niteliğinde…
Fakat Yavuz’un sözleri, iktidarın kapıyı tamamen kapatmadığını da gösteriyor.
Tam tersine…
2028 yılı içinde, normal seçim tarihinden birkaç hafta önce bir seçim yenileme kararı alınması olasılığı açıkça dile getiriliyor…
Bu durumda tartışma “erken seçim var mı, yok mu?” ikileminden çıkıyor…
Tartışma şu noktaya geliyor:
Seçim birkaç hafta öne çekilirse bunun adı ne olacak?
“Erken seçim” mi?
“Seçimlerin yenilenmesi” mi?
Yoksa siyasi sonuçları açısından ikisinin arasında bir yerde duran yeni bir model mi?
Hukuki açıdan kullanılacak kavram Anayasa’nın 116. maddesinde açık: seçimlerin yenilenmesi…
Siyasi açıdan bunun nasıl adlandırılacağı ise ayrı bir tartışma…
ERDOĞAN’IN ADAYLIĞI MESELESİ
VE 360 VEKİL HESABI
Burada siyasetin matematiği devreye giriyor…
TBMM’nin seçimleri yenileme kararı alabilmesi için 360 oy gerekiyor. Bu nedenle 2028’e kadar Meclis’teki sandalye dağılımı ve partilerin tutumu önem taşıyacak…
İktidar grubunun 360 sayısına ulaşamadığı bir tabloda başka partilerin desteği gündeme gelebilecek…
Muhalefetin ise yalnızca Cumhurbaşkanı’nın yeniden adaylığına imkân sağlayacağı gerekçesiyle böyle bir karara nasıl yaklaşacağı şimdiden tartışma konusu…
Ancak bugünden Meclis aritmetiğinin nasıl şekilleneceğini kesin olarak söylemek mümkün değil…
“ERKEN SEÇİM” Mİ, “SEÇİMLERİN YENİLENMESİ” Mİ?
Siyasi tartışmada “erken seçim” ifadesi kullanılıyor…
Fakat Anayasa’nın kullandığı ifade “seçimlerin yenilenmesi...”
Aradaki fark, özellikle Cumhurbaşkanlığı adaylığı bakımından önemli…
Çünkü Anayasa’nın 116. maddesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM’nin seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde bir kez daha aday olabilmesine imkan tanıyor…
Bu nedenle 2028 seçim takvimi, aynı zamanda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden adaylığı tartışmasıyla birlikte yürütülecek…
Yavuz’un açıklamasını önemli hale getiren bir başka başlık da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden adaylığı…
Çünkü Anayasa’nın 101. Maddesi, “bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir” diyor. Buna karşılık 116. madde, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM’nin seçimlerin erkene alınmasına karar vermesi halinde bir kez daha aday olabilmesine açıkça imkan tanıyor…
Dolayısıyla bugün yapılan siyasi hesapların merkezinde sadece seçim tarihi bulunmuyor.
Cumhurbaşkanlığı adaylığı da bu hesabın önemli bir parçası…
AK Parti cephesinden verilen mesaj da bunu gizlemiyor…
SANDIK YOK, HESAP VAR
Bugün için ortada bir seçim kararı yok…
2027’de seçim yapılacağına ilişkin de iktidar cephesinden bir işaret bulunmuyor…
Ancak 2028 seçimleri şimdiden siyasi hesapların merkezine oturmuş durumda…
Ali İhsan Yavuz’un Eskişehir’deki açıklaması bu açıdan oldukça net:
“Seçim 2028’de yapılacak.”
Fakat iktidar, seçimin normal takvimden bir-iki hafta önce TBMM kararıyla yenilenmesini ve bunun sonucunda Erdoğan’ın yeniden aday olabilmesini istiyor…
Bundan sonrası Meclis’teki 360 oy hesabına ve önümüzdeki dönemde partilerin alacağı siyasi pozisyonlara bağlı…
Kısacası…
Sandık henüz ortada yok. Ama 2028’in hesabı şimdiden yapılıyor…
Ve o hesabın merkezinde tek bir hedef var:
360 Oy.
* * *
