İsrail siyasetinin üzerindeki çürümüş bulutlar nihayet dağılıyor. Uzun süredir ülkeyi kişisel ikbalinin ve koalisyonun sağcı fanatiklerinin esiri haline getiren Benjamin Netanyahu’nun siyasi tabutuna son çiviler çakılıyor. Yerel medyada manşetler net: “Netanyahu’nun işi bitti!”
Peki, bu tükeniş İsrail’e, bölgeye ve elbette Türkiye’ye bir "barış baharı" mı getirecek?
Koltuk sevdasıyla bölgeyi ateşe atan, her sıkıştığında Türkiye’yi ve Sayın Erdoğan’ı hedef alarak iç siyasette suni düşmanlıklar üreten bir figürün sahneden çekiliyor olması şüphesiz önemli bir kırılmadır. Ancak bu tablo, Orta Doğu’nun üzerindeki kara bulutların dağılacağı anlamına gelmiyor. Aksine, İsrail’de Netanyahu sonrasına hazırlanan aktörlere baktığımızda, karşımıza kaotik ve gürültülü bir şovmenin değil; daha soğuk, daha kurumsal ama en az o kadar tehlikeli bir başka aklın çıktığını görüyoruz: Gadi Eisenkot.
"Ilımlı" Maskesi Altındaki Askeri Mühendislik
Muhalefetin en güçlü figürlerinden biri olan, eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, Batı başkentlerinde ve Tel Aviv’in secdeye varan rasyonel kanadında "ılımlı ve güvenilir" bir lider olarak pazarlanıyor. Neden mi? Çünkü Netanyahu gibi fevri hamleler yapmıyor, hukuku ve ordu hiyerarşisini hiçe sayan populist krizler çıkarmıyor.
Ancak kelimelerin arkasındaki gerçekliğe, yani sahadaki acımasız bilançoya baktığımızda o "ılımlılık" perdesinin arkasından bambaşka bir portre çıkıyor. Eisenkot, barış elçisi değil; modern askeri tarihin en yıkıcı doktrinlerinden birinin, "Dahiya Doktrini"nin baş mimarıdır.
2006’daki Lübnan savaşında Beyrut’un güneyindeki Dahiye mahallesini ve sonrasındaki operasyonlarda Gazze’yi haritadan silme talimatını veren bu kafa yapısıdır. Bu doktrinin özü basittir: Orantısız, ezici ve topyekûn yıkım. Düşmanı sadece cephede yenmek yetmez; sivillerin evleri, hastaneleri, altyapısı, suyu, elektriği yani yaşam alanı "askeri üs" ilan edilerek onarılmaz bir travmaya mahkûm edilir.
Netanyahu bu yıkımı iktidarını uzatmak için fevri bir siyasi kaldıraç olarak kullanırken, Eisenkot bunu buz gibi bir matematik ve klinik bir soğukkanlılıkla uygular. Biri krizlerden beslenen bir siyasi madrabaz, diğeri ise o krizleri en "verimli" şekilde yöneten bir kurumsal generaldir.
Türkiye ile İlişkilerde Ne Değişecek?
Netanyahu döneminde Ankara-Tel Aviv hattı, tamamen iç siyasi malzeme yapılan hamaset ve Erdoğan düşmanlığı üzerine kurulmuştu. Netanyahu, köşeye sıkıştıkça Türkiye'yi hedef alarak kendi tabanını konsolide etmeye çalıştı.
Eisenkot’un liderlik edeceği olası bir dönemde bu ucuz polemiklerin dozu düşebilir. Diplomatik lisan daha kontrollü, daha teknik ve daha "Batı standartlarında" olabilir. Ancak bu, Türkiye ile İsrail arasındaki stratejik rekabetin veya Filistin davasındaki yapısal uçurumun kapanacağı anlamına gelmez. Tel Aviv'in güvenlik politikasının temel omurgası değişmeyecektir; sadece bu politikanın pazarlaması gürültülü bir populist tarafından değil, gri takım elbise giymiş bir kurmay subay tarafından yapılacaktır.
Netice şu ki:
İsrail’de Netanyahu devrinin kapanması, içerideki çürümenin bir neticesidir. Fakat gelen gideni aratır mı sorusunun yanıtı, Tel Aviv’in zihniyet kodlarında saklıdır. Netanyahu’nun gidişiyle başbakanlık koltuğuna oturması muhtemel olanlar, barışın güvercinleri değil; Dahiya’nın yıkımını bir "caydırıcılık sanatı" olarak gören o soğuk askerî akıldır.
Şovman gidiyor, yerine mühendis geliyor. Bölge için değişen tek şey, felaketin renginin turuncudan griye dönmesi olabilir.
