Justinianus, Ayasofya’yı 532-537 yılları arasında bir güç gösterisi olarak inşa ettirdi. Ortodoks Hristiyanların en büyük kilisesi olarak yıllarca hizmet verdi.

Sanat tarihi ve mimarlık dünyası açısından başyapıtlar arasında yer alan kilise, büyük kubbesiyle Bizans mimarisinin bir simgesi oldu. Dünyada en çok ziyaret edilen yapılardan biri olan Ayasofya, 916 yıl kilise olarak ayakta kalmayı başardı.

Megale Ekklesia, yani Büyük Kilise, 5. yüzyıldan itibaren Sophia; 1453’te Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethiyle ise Ayasofya olarak anılmaya başlandı. İlk yapı, ahşap olarak 360 yılında açıldı ama bir yangında yok olup gitti. İkinci kez yapılan bina, 415 yılında hizmete girdi. 500’lü yılların ortalarına yaklaşırken bir ayaklanmada tekrar yandı. Bunun üzerine tamir etmek yerine muhteşem bir bina yapımına karar verildi. On yılı aşkın bir sürede tamamlanan bina, 537 yılında ibadete açıldı.

Mısır’dan, Suriye’den mermerler; farklı ülkelerden taşlar getirilerek yapılan mabedin ana mekânını örten kubbenin zeminden yüksekliği 55,60 metre; çapı ise kuzey-güney doğrultusunda 31,87 metre, doğu-batı doğrultusunda ise 30,86 metre olarak inşa edildi.

Fetihten sonra camiye çevrilen binada bazı tadilatlar ve eklemeler yapıldı. Caminin güneydoğu tarafında bulunan minarenin, Fatih Sultan Mehmet döneminde yapıldığı varsayılıyor. Bab-ı Hümayun tarafındaki minare ise II. Selim döneminde, Mimar Sinan tarafından yapıldığı düşünülüyor. Güneybatı ve kuzeybatı yönündeki minareler ise Mimar Sinan tarafından, Sultan III. Murad döneminde yapıldı.

Cumhuriyet döneminde cami kapatıldı ve müze yapıldı. Ecdadımızın kemiklerini sızlatan, milletimizi, hatta tüm ümmeti derinden yaralayan bu karar, 86 yıl boyunca uygulandı.

Ve biri çıktı, “Hayırlı olsun.” dedi. Cami olarak tekrar hizmete girdi.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, 10 Temmuz 2020'de Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın attığı imzayla yeniden ibadete açıldı. Danıştay 10. Dairesi’nin, camiden müzeye dönüştürüldüğü 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını oy birliğiyle iptal etmesiyle Ayasofya tekrar ibadete açılmış oldu.

10 Temmuz, yani dün, imzanın yıl dönümüydü.

Bir milletin 86 yıl süren hayali, hasreti, Kızılelma’sı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından neticelendirildi.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, psikolojik olarak da Türk milletine ayrı bir özgüven kattı.

Bu unutulmaz hizmet için, “Unutmadık.” demek için, “Ahde vefa imandandır.” demek için bir kez daha “Allah razı olsun, Sayın Cumhur’un başı.” demek yazmaya değerdi.

Kalın sağlıcakla…