İnsan bazen yıllardır yürüdüğü kaldırımlara, önünden yüzlerce kez geçtiği o tanıdık kapılara bir yabancının meraklı gözleriyle bakmaya ihtiyaç duyuyor. Kendi şehrinde turist olmak gibi… Hafta sonu kendime böyle bir alan açtım ve rotamı Eskişehir’in kalbine, Odunpazarı’nın o tarihi dokusuna çevirdim. Müzeleri gezdim, sergi salonlarının sessizliğinde uzun uzun dolaştım.
Vitrinlerin ardında duran her bir objeye, duvara asılmış her bir esere bakarken zihnimde bambaşka bir kapı aralandı. O an fark ettim ki; müzeler yalnızca geçmişi koruyan soğuk duvarlar değil, aslında "biriktirme kültürünün" en zarif anıtlarıymış.
Birden çocukluğuma gittim. Şimdiki gibi her şeye bir tıkla ulaşılmayan, tüketimin bu denli hızlanmadığı o yıllara… Çocukken yaptığımız koleksiyonları hatırladım. Özenle saklanan renkli peçeteler, defter aralarında kurutulan çiçekler, harçlıklardan artırılarak alınan pullar, taşlar, kartpostallar… O zamanlar bunun sadece masum bir çocukluk oyunu olduğunu sanırdık. Oysa büyüklerimiz bize o küçük koleksiyonlarla bambaşka bir hayat dersi veriyormuş.
Meğer biriktirmek; sadece nesneleri yan yana getirmek değil, o nesnelere bir ruh, bir hatıra yüklemekmiş. En önemlisi de altında çok derin bir amaç yatıyormuş: sabırla emek vermeyi öğretmek.
Bir koleksiyonu tamamlamak için aylarca, bazen yıllarca beklerdik. Eksik bir parçayı bulduğumuzda yaşadığımız o tarifsiz sevinç, aslında emeğin ve sabrın ödülüydü. Bugün Odunpazarı’ndaki o müzelerde ve sergi alanlarında gördüğüm her bir eser de aynı sabrın, ilmek ilmek işlenen bir emeğin sessiz tanığıydı. Bir sanatçının yıllarını verdiği bir tablo, bir koleksiyonerin ömrünü adadığı nadir bir parça ya da şehrin hafızasını diri tutmak için titizlikle korunan bir hatıra… Hepsi bize aynı şeyi fısıldıyordu: Değerli olan her şey zaman ister, emek ister, sadakat ister.
Ne yazık ki hız çağının rüzgârına kapıldığımız şu günlerde, bu kadim değerleri yavaş yavaş kaybettiğimizi üzülerek fark ettim. Artık anıları biriktirmek yerine, onları telefon ekranlarında anlık tüketip geçiyoruz. Sabretmeyi unuttuk; her şeyin hemen olmasını, emeğin yerini hızın almasını bekliyoruz. Eşyayla kurduğumuz bağ gibi, hatıralarla ve insanlarla kurduğumuz bağ da yüzeyselleşiyor.
Oysa hafta sonu o tarihi sokaklarda yürürken bir kez daha anladım ki; insanı ve şehri ayakta tutan şey, biriktirdikleridir. Kimi zaman bir müze vitrininde korunan ortak bir tarih, kimi zaman çocukluktan kalma bir hatıra kutusu, kimi zaman da gönülde biriktirilen güzel dostluklar…
Arada bir durup kendi şehrimizde bir turist gibi dolaşmakta fayda var. Hem şehrin ruhunu yeniden keşfetmek hem de hızla akıp giden hayatın içinde kaybetmeye yüz tuttuğumuz o "sabırla emek verme" kültürünü kendimize yeniden hatırlatmak için…