Günümüz koşullarında artan iş yükü ve sürekli ulaşılabilir olma baskısı tükenmişlik sendromunu tetikliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü kapsamında yaptığı açıklamada, depresyonla sıkça karıştırılan bu durumun sağlığı tehdit ettiğini belirterek bireysel olarak alınabilecek 4 etkili adımı anlattı.
Tükenmişlik sendromu fiziksel ve ruhsal sağlığı tehdit ediyor Sabahları uyanmakta güçlük çekmek, kendini sürekli yorgun, yetersiz ve verimsiz hissetmek tükenmişlik sendromunun belirgin işaretleri arasında yer alıyor. İş ile özel yaşam arasındaki sınırların belirsizleşmesi, iş yerinde güvensizlik ve kesintisiz ulaşılabilirlik beklentisi bu tablonun ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor. Müdahale edilmeyen tükenmişlik süreci; bellek ve uyku bozukluklarından mide-bağırsak rahatsızlıklarına, bağışıklık sisteminin zayıflamasından kalp ve damar sağlığı sorunlarına kadar geniş bir yelpazede sağlık problemlerine yol açabiliyor.
Sıklıkla depresyonla karıştırılarak yanlış tedavi uygulanıyor Tükenmişlik vakalarının günümüzde sıklıkla depresyon ile karıştırıldığına dikkat çekiliyor. Bu durumun gereksiz ve artan antidepresan kullanımına neden olduğunu belirten uzmanlar, kurumların yapması gereken düzenlemelerin yanı sıra kişisel yaşamda atılacak adımların hastalığın derinleşmesini engelleyeceğini vurguluyor.
Ruhsal iyileşme sağlayacak hobiler ve sosyal sorumluluk çalışmaları Tükenmişliğe karşı uygulanabilecek ilk adım, iş saatleri dışında tamamen farklı bir kimliğe geçiş yapabilmektir. Düzenli yürüyüşler, el sanatları ve okuma grupları zihinsel yenilenmeye katkı sağlıyor. Özellikle sivil toplum kuruluşlarında gönüllü olarak yer almak, süreç içerisinde kaybolan kişisel başarı ve faydalı olma hissini yeniden inşa ederek güçlü bir psikolojik koruma sağlıyor.
Melatonin hormonunu korumak için ekran sınırlandırması Dijital yorgunluk, beynin sürekli olarak uyarılmış halde kalmasına yol açarak uyku dengesini altüst ediyor. Akşam saatlerinde ekran kullanımını sınırlandırmak, stresi engelleyen ve bedeni koruyan melatonin hormonunun salgılanmasını destekliyor. Biyolojik uyku düzeninin tavizsiz bir şekilde sürdürülmesi, vücudun üzerindeki yükü azaltmak açısından kritik bir önem taşıyor.
Stres yönetimi ve profesyonel psikoterapi desteği Farkındalık (mindfulness) temelli uygulamalar, beynin stres tepkilerini düşürerek kişinin anda kalmasını ve duygusal açıdan rahatlamasını sağlıyor. Kalıcı çözümler için ise psikoterapi yöntemlerine başvurulması öneriliyor. Psikoterapi süreci; mükemmeliyetçilik, olayları felaketleştirme ve sınır koyamama sorunlarını ele alarak uzun vadeli bir psikolojik dayanıklılık kazandırıyor.
İş stresinin eve taşınması tükenmişliği bulaşıcı kılıyor Tükenmişlik duygusu, iş ortamından aile hayatına yansıyarak diğer aile bireylerinin de ruh sağlığını olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. Stresini eve taşıyan bireylerin eşlerinde ve çocuklarında benzer performans düşüşleri gözlemleniyor. Bu durumu engellemek için eve girmeden önce zihinsel bir bariyer oluşturmak, ev ortamında iş konularından uzak durmak ve psikolojik olarak işten kopabilmek hem bireysel hem de ailevi bütünlüğü koruyor.
Dünya Sağlık Örgütü tarafından da tanımlanan ve modern çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri haline gelen tükenmişlik sendromu, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü vesilesiyle toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla uzmanlar tarafından yeniden gündeme taşındı.
Tükenmişlik sendromuyla mücadelede bireysel farkındalık ve yaşam alışkanlıklarındaki değişimler büyük önem taşıyor. İş ve özel hayat arasındaki dengeyi kurmak, dijital maruziyeti azaltmak ve gerektiğinde uzman desteğine başvurmak, bireylerin hem fiziksel hem de zihinsel sağlıklarını korumalarını sağlıyor.
