Eskişehir'in Odunpazarı sokaklarında yürürken Kurşunlu Külliyesi'ne yolu düşmeyen çok az insan vardır. Kimi tarihi dokusunu görmek, kimi müzelerini gezmek, kimi bir sanat atölyesinde vakit geçirmek için uğrar buraya. Yıllardır şehrin kültür ve sanat hayatının önemli bir parçası olan bu yapı, bugünlerde tahliye tartışmasıyla gündemde.

Aslında mesele yalnızca bir binanın boşaltılması değil. Kurşunlu Külliyesi'nde yıllar içinde oluşturulmuş bir kültür, sanat ve üretim birikimi var. Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi, Cam Sanatları Merkezi, el sanatları atölyeleri ve kadın girişimcilerin işletmeleri bu birikimin parçaları. Son günlerde yaşananlar ise bu değerin geleceğiyle ilgili soru işaretlerini artırdı.

30 Ekim'de Odunpazarı Kaymakamlığı, mahkemenin yürütmeyi durdurma talebiyle ilgili kararını beklemek üzere tahliye işleminin durdurulduğunu belediyeye bildirdi. Bu gelişme, 3 Kasım'da yapılması beklenen tahliyenin gerçekleşmeyeceği yönünde bir beklenti oluşturdu.

Ancak aradan yalnızca iki gün geçti. 2 Kasım'da Kaymakamlık bu kez yeni bir yazı göndererek Kurşunlu Külliyesi'nin 3 Kasım Salı günü saat 11.00'de Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne teslim edilmesini istedi. Yeni yazıda, Vakıflar Bölge Müdürlüğünün tahliyenin önünde hukuki engel bulunmadığı yönündeki görüşüne de yer verildi.

İki gün arayla gönderilen iki resmî yazı... Birinde mahkemenin kararı bekleniyor, diğerinde ise teslim için saat veriliyor.

Peki, iki gün içinde ne değişti? Mahkemenin yürütmeyi durdurma talebiyle ilgili incelemesi henüz tamamlanmamışken tahliye süreci neden yeniden gündeme geldi?

Tam da bu yüzden mesele sadece bir taşınmazın teslim edilmesi değil; yıllardır Eskişehir'in kültür ve sanat yaşamına katkı sunan bir alanın geleceğidir.

Tahliye kararının gündeme gelmesinin ardından Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt'un çağrısıyla Eskişehirliler de konuya duyarsız kalmadı. Müzelerin, sanat atölyelerinin ve yıllardır burada sürdürülen faaliyetlerin sona ermesi ihtimali kentte tepkiyle karşılandı. Vatandaşların gösterdiği bu duyarlılık, Kurşunlu Külliyesi'nin Eskişehir için taşıdığı anlamı bir kez daha ortaya koydu.

Odunpazarı Belediyesi, 2004 yılından bu yana kullandığı külliyede bakım, onarım ve düzenleme çalışmaları gerçekleştirerek burayı önemli bir kültür ve turizm merkezine dönüştürdü. Bugün yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlayan bu alan, yalnızca geçmişten kalan tarihi bir yapı değil; sanatın, emeğin ve üretimin yaşatıldığı bir mekân.

Elbette hukuki süreçler ve mülkiyet hakları var. Ancak tarihi ve kültürel miras söz konusu olduğunda, alınan kararların toplum üzerindeki etkisini de göz ardı etmemek gerekiyor. Eskişehir'in kültür hayatında önemli bir yere sahip olan bu alanın geleceği, yalnızca kurumlar arasındaki bir anlaşmazlık olarak değerlendirilemez.

Bir müzenin kapısını başka bir binada yeniden açabilirsiniz. Bir atölyeyi farklı bir adrese taşıyabilirsiniz. Peki yıllar içinde o mekânla bütünleşmiş kültürel atmosferi, ziyaretçi alışkanlığını ve oluşan hafızayı aynı şekilde taşıyabilir misiniz?

Kurşunlu Külliyesi'nin değeri yalnızca taş duvarlarında değil, içinde yaşatılan kültürde ve sanatta.

Şimdi gözler 3 Kasım saat 11.00'de yapılması istenen teslim işleminde. Hukuki süreç devam ederken külliyenin geleceğine ilişkin belirsizlik de sürüyordu.

Bir kentin hafızası yalnızca kitaplarda, fotoğraflarda ve arşivlerde yaşamaz. Bazen bir müzede, bazen bir sanat atölyesinde, bazen de yıllardır aynı kapıdan girip çıkan insanların anılarında yaşar.

Kurşunlu Külliyesi'nde tartışılan da tam olarak bu: Bir yapının kime teslim edileceğinden çok, içinde yıllardır yaşatılan değerlerin gelecekte nasıl korunacağı.