Bebeklerde ağız ve diş sağlığının temelleri, ilk dişlerin sürmesinden önce kazanılan beslenme ve bakım alışkanlıklarıyla şekillenmektedir. Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir; şeker tüketimi, gece beslenmesi, emzik ve biberon kullanımı ile ağız hijyeninin erken çocukluk çağı çürükleri üzerindeki etkilerine dikkat çekerek ebeveynlerin uygulaması gereken 10 temel adımı sıraladı.
Beslenme Alışkanlıkları ve Şeker Kullanımının Etkileri
Erken yaşta kazanılan beslenme tarzı, çocukların diş sağlığı üzerinde doğrudan belirleyici bir rol üstlenmektedir. İlk iki yaş boyunca bebeklerin beslenme programında hiçbir şekilde şekere yer verilmemesi ve ilerleyen dönemlerde de şekerli gıdalardan uzak durulması gerekmektedir. Yalnızca işlenmiş şeker değil; bal, pekmez ve keçiboynuzu özü gibi doğal tatlandırıcılar da tüketim sıklığına bağlı olarak çürük riski oluşturmaktadır. Özellikle biberon veya emziklerin bu tür gıdalarla tatlandırılarak gece saatlerinde verilmesi, azalan tükürük akışıyla birleşerek diş minesine zarar vermektedir. Bu doğrultuda kalsiyum kaynağı olan sütün de kesinlikle tatlandırılmadan tüketilmesi önem taşımaktadır.
Anne Sütü, Bakteri Aktarımı ve Biberon Kullanımı
Anne sütü tek başına çürük sebebi sayılmamakla birlikte; uzun süren gece emzirmeleri, şekerli ek gıdalar ve yetersiz ağız bakımı birleştiğinde çürük oluşumunu hızlandırabilmektedir. Öte yandan ağızda çürüğe yol açan bakteriler, ebeveynlerden bebeklere tükürük yoluyla geçebilmektedir. Bu nedenle kaşık ve biberon gibi eşyaların ortak kullanılmaması, bebeğin ağız çevresinden öpülmemesi gerekmektedir. Biberon kullanımının da uzun süre sürdürülmemesi, 12. aydan itibaren kademeli olarak bardak kullanımına geçilmesi önerilmektedir.
Ağız Bakımı, İlaç Kullanımı ve Emzik Bırakma Süreci
Kronik rahatsızlığı bulunup düzenli ilaç kullanan bebeklerde ağız bakım süreçleri, çocuğun kişisel risk durumuna göre diş hekimi kontrolünde planlanmalıdır. İlk süt dişinin belirmesiyle birlikte ağız temizliğine başlanmalı; yaşa uygun yumuşak fırça ve uzman önerisine göre belirlenen florürlü macunla dişler günde iki kez fırçalanmalıdır. Sakinleşme amacıyla tercih edilen emziklerin ise 18 aydan uzun süre kullanımı çene yapısını ve diş dizilimini olumsuz etkileyebilmektedir.
Süt dişleri, çocukların çiğneme fonksiyonlarını yerine getirmesinin yanı sıra konuşma gelişimini desteklemekte ve arkadan gelecek kalıcı dişler için rehberlik görevi üstlenmektedir. Erken çocukluk dönemi çürükleri, tedavi edilmediğinde şiddetli ağrılara, beslenme bozukluklarına ve ilerleyen yaşlarda çene ile diş gelişiminde kalıcı bozukluklara yol açabilmektedir. Bu nedenle bebeklik döneminde doğru bilinen yanlışların önüne geçilmesi ve önleyici hekimlik yaklaşımlarının benimsenmesi kritik önem taşımaktadır.
Bebeklerde diş sağlığının yalnızca dişler çıktıktan sonra başlayan bir süreç olmadığını belirten Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, ilk diş muayenesinin dişin sürmesini takip eden ilk 6 ay içerisinde yapılması gerektiğini ifade etti. Erken dönemde kazanılan bakım alışkanlıkları ve düzenli diş hekimi kontrollerinin ileriki yaşlarda oluşabilecek ciddi ağız ve diş rahatsızlıklarını önlediğini vurgulayan Demir, ebeveynlerin bu koruyucu önlemleri bir rutin haline getirmesinin önemine dikkat çekti.
