Akıllı telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının yaygınlaşması ile klavye ve fareyle yapılan tekrarlayıcı hareketler el rahatsızlıklarının görülme sıklığını artırıyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji, El Cerrahisi Uzmanı Dr. Mehmet Çavuş; geçmişte daha çok ofis çalışanlarında rastlanan karpal tünel sendromu, tetik parmak ve başparmak kök eklem kireçlenmesinin artık gençlerde de sıkça görüldüğünü ifade etti.
Geceleri Ağrıyla Uyandıran Karpal Tünel Sendromu
El bileğinde bulunan dar kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalması sonucu gelişen karpal tünel sendromunun; başparmak, işaret, orta ve yüzük parmaklarında uyuşma, karıncalanma ile güç kaybına yol açtığını belirten Dr. Mehmet Çavuş, şiddetli ağrıların kişiyi uykudan uyandırabildiğini aktardı. Sabahları elleri hareket ettirmekte zorlanma ve eşyaları elden düşürme gibi şikâyetlerin görülebileceğini kaydeden Çavuş, tedavi edilmediği takdirde sinirde kalıcı hasar ve kas erimesi oluşabileceğini bildirdi.
Ekran Kullanımının Tetiklediği Parmağın Kilitlenmesi ve Kireçlenme
Tetik parmak hastalığının tendondaki kalınlaşma ve ödem nedeniyle parmağın kilitlenip "tık" sesiyle açılması şeklinde belirdiğini aktaran Dr. Çavuş, ekran üzerinde saatlerce gezinmenin ve parmakları dinlendirmeden mesaj yazmanın bu durumu tetiklediğini dile getirdi. Ağır ve geniş ekranlı telefonların tek elle tutularak başparmakla kullanılması sonucunda başparmak kök ekleminde kireçlenme (rizartroz) gelişebileceğini vurgulayan Çavuş; bu tablonun kavanoz kapağı açma veya anahtar çevirme gibi günlük işleri zorlaştırdığını açıkladı.
El Sağlığını Korumak İçin Alınabilecek Etkili Önlemler
Hastalıkların ilerlemesi durumunda kalıcı kas erimesi ve ince motor beceri kayıpları yaşanabileceğini ifade eden Dr. Mehmet Çavuş, uygun vakalarda atel kullanımı, enjeksiyon ve egzersiz tedavileri uygulanabileceğini, ileri seviyelerde ise cerrahiye başvurulduğunu aktardı. Günlük yaşamda bileğin düz tutulması, klavye ve fare kullanımında jel destekli ped tercih edilmesi, 30-40 dakikada bir mola verilmesi, telefonun tek başparmak yerine iki elle kullanılması ve parmak esnetme hareketlerinin yapılması önerildi.
Geleneksel olarak orta ve ileri yaş gruplarında veya yoğun fiziksel işlerde çalışanlarda gözlemlenen el ve bilek rahatsızlıkları, dijital cihazların kullanım yaşının düşmesi ve günlük ekranda kalma sürelerinin uzaması sebebiyle genç nüfusta da kronik bir sorun haline gelmektedir.
El ve bilek sağlığını korumak adına dijital alışkanlıkların gözden geçirilmesi ve tekrarlayıcı zorlamalardan kaçınılması büyük önem taşımaktadır. Ağrı, uyuşma ve kilitlenme gibi belirtilerin başlaması halinde vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması, kalıcı sinir hasarlarının ve doku kayıplarının önüne geçilmesi açısından kritik bir adımdır.
