Boğazda oluşan şişlik ve ağrı şikayetleri çoğunlukla enfeksiyon kaynaklı görülerek ihmal edilebiliyor. Ancak tek taraflı ve uzun süreli devam eden belirtiler bademcik kanserinin habercisi olabiliyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları, Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ömer Bayır, bademcik tümörlerinde erken teşhisin önemini vurgulayarak dikkat edilmesi gereken kritik işaretleri açıklıyor.
Tütün, Alkol Kullanımı ve HPV Risk Faktörleri Arasında Bulunuyor
Genellikle orta ve ileri yaş grubunda tespit edilen bademcik kanseri, boğaz bölgesinde en sık rastlanan kanser türlerinden biri olarak öne çıkıyor. Tütün ürünleri ile yoğun alkol tüketimi veya her ikisinin birlikte kullanımı riski önemli ölçüde artırmaktadır. Bunun yanı sıra Human Papilloma Virüs (HPV) enfeksiyonları da bu hastalığın gelişiminde önemli bir etken haline gelmiştir. Yüksek riskli HPV-16 tipinin yıllarca vücutta kalıcı olması, hücrelerde kontrolsüz çoğalmaya yol açarak tümör oluşumunu tetikleyebilmektedir.
İki Haftadan Uzun Süren Belirtiler İhmal Edilmemeli
Bademcik kanseri başlangıçta hiçbir semptom vermeyebileceği gibi rutin enfeksiyon bulgularıyla da seyredebilmektedir. Boynun tek tarafında beliren ağrısız şişlikler, kanserin lenf bezlerine yayıldığını gösterebilen ilk işaretler arasında yer alır. Tek taraflı boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, bademcikler arasındaki boyut farkı, kulak ağrısı ve kanlı tükürük gibi durumların iki veya üç haftayı aşması halinde mutlaka uzman bir hekime başvurulması önerilmektedir. Nefes darlığı veya kanama gibi durumlarda ise acil tıbbi değerlendirme gerekmektedir.
Erken Teşhis Kesisiz Cerrahi Tedaviye İmkan Sağlıyor
Hastalığın erken safhada tespit edilmesi, tümör büyümeden ve çevre dokulara sıçramadan müdahale edilmesine olanak tanımaktadır. Erken evre vakalarda tek başına cerrahi veya radyoterapi yöntemleri yeterli gelebilmektedir. Ağız içinden gerçekleştirilen transoral lazer ya da robotik cerrahi teknikleri sayesinde dışarıdan büyük bir kesi yapılmadan tümör temizlenebilmektedir. İleri evrelerde ise kemoterapi, radyoterapi ve immünoterapi gibi sistemik tedavi seçenekleri sürece dahil edilmektedir.
Erkeklerde Görülme Sıklığı Kadınlara Göre Daha Yüksek
Bademcik kanserinin erkeklerde görülme oranı kadınlara kıyasla yaklaşık 4 kat daha fazla seyretmektedir. Erkeklerde oral HPV enfeksiyonu sıklığının ve tütün ile alkol kullanım oranlarının tarihsel olarak daha yüksek olması bu durumun gerekçeleri arasında gösterilmektedir. Tütün ürünlerinden uzak durmak ve alkolü sınırlandırmak risk faktörlerini azaltsa da sigara kullanmayan genç bireylerde de HPV kaynaklı bademcik kanseri gelişebilmektedir.
Baş ve boyun bölgesinde yer alan bademcik dokusundaki hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalmasıyla oluşan bademcik tümörleri, tedavi edilmediğinde lenf bezlerine ve diğer organlara yayılım gösterebilmektedir. Hastalığın gelişim süreçlerinde tütün ve alkol gibi çevresel etkenlerin yanı sıra viral enfeksiyonların rolü de güncel tıp araştırmalarında öne çıkmaktadır.
Görülen şikayetlerin "basit bir boğaz enfeksiyonu" şeklinde değerlendirilip ertelenmemesi, tedavi başarısını directly etkilemektedir. Erkeklerde daha sık rastlanan bu hastalıkta tütün ve alkolden uzak durulması riskleri azaltmaktadır. İki-üç haftayı geçen boyun şişliği, yutma güçlüğü veya tek taraflı ağrı gibi durumlarda vakit kaybetmeden kulak burun boğaz muayenesinin yapılması hayati önem taşımaktadır.
