Sessizce ilerleyen kronik böbrek hastalığı, dünya genelinde 674 milyondan fazla insanı etkilemeye devam ediyor. Aşırı sıcaklar ve artan nem oranı vücudun sıvı dengesini bozarak böbrekler üzerinde ek yük oluşturabiliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Zuhal Atan Uçar, yaz mevsiminde böbrek sağlığını korumanın ve akut böbrek hasarını önlemenin temel yollarını aktardı.
Vücudun Sıvı Dengesini Doğru Yönetin
Yaz sıcaklarında terlemeyle birlikte sıvı kaybı hızlanmaktadır. Sıvı eksikliği karşılanmadığında kandaki hacim düşer ve böbreklerin yeterince kanlanması engellenir. Yaşlı bireylerde ve kronik rahatsızlığı bulunanlarda bu tablo akut böbrek hasarına yol açabilir. Her bireyin sıvı ihtiyacının ortam sıcaklığına ve aktivitesine göre değiştiğini aktaran Doç. Dr. Zuhal Atan Uçar, özel sıvı kısıtlaması bulunan hastaların hekim tavsiyesine uyması gerektiğini bildirdi.
Sıcak Saatlerde Egzersizden Kaçının
Yüksek ısı altında yapılan ağır aktiviteler, vücudun ısı stresini artırarak organ fonksiyonlarını olumsuz etkiler. Egzersiz ve açık hava çalışmalarının serin saatlere kaydırılması gerektiğini vurgulayan Uçar, açık alanda çalışanların gölgelik alanlarda düzenli mola vermesinin ve sıvı takviyesi yapmasının şart olduğunu kaydetti.
Tansiyonunuzu Takip Edin Ve İlaçlarınızı Aksatmayın
Sıcaklık nedeniyle genişleyen damarlar ve sıvı kaybı, kan basıncının düşmesine zemin hazırlar. İdrar söktürücü veya tansiyon ilacı kullanan bireylerde böbrek fonksiyonlarının etkilenebileceğini belirten Uçar, tansiyon düşüklüğü veya baş dönmesi yaşandığında ilaçların kişisel kararlarla kesilmemesini, mutlaka hekime başvurulması gerektiğini ifade etti.
Rastgele Ağrı Kesici Kullanmaktan Uzak Durun
Nonsteroid antiinflamatuvar (NSAİİ) grubu ağrı kesiciler, böbrek kan akışını düzenleyen sistemlere müdahale edebilir. Özellikle dehidratasyon, kalp yetmezliği veya kronik böbrek rahatsızlığı bulunan kişilerin, sıvı kaybı yaşadıkları dönemlerde bu tür ilaçları doktor kontrolü olmadan kullanmamaları gerektiği vurgulandı.
Böbrek Taşı Öykünüz Varsa Sıvı Tüketimine Dikkat Edin
Sıvı kaybı idrar miktarını düşürerek taş oluşturan maddelerin yoğunlaşmasına sebep olur. Taş öyküsü bulunan hastaların günde en az 2,5 litre idrar hacmine ulaşacak miktarda sıvı tüketmesi gerektiğini aktaran Uçar, hedeflenen idrar miktarına ulaşmak için uygun su tüketiminin önemini hatırlattı.
Sıvı Kaybına Yol Açan Enfeksiyonları Önemseyin
Yazın sık karşılaşılan ishal ve kusma vakaları kısa sürede ciddi su ile elektrolit kaybına neden olabilir. Şiddetli sıvı eksikliği böbrek işleyişini bozarak yetmezliğe yol açabileceğinden, sıvı alımının durduğu veya idrarın belirgin şekilde azaldığı durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna gidilmelidir.
Belirtileri Yalnızca Sıcağa Bağlamayın
İdrarda azalma, şuur bulanıklığı, bayılma ve halsizlik gibi şikayetler kronik böbrek hastalarında ciddi sorunların habercisi olabilir. Uçar, bu tür belirtilerin sadece hava sıcaklığıyla açıklanmaması gerektiğini ve tıbbi değerlendirme alınmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
Düzenli Hekim Kontrollerini Aksatmayın
Diyabet ve hipertansiyon gibi rahatsızlıklar böbrek fonksiyonlarını doğrudan etkiler. Sıcak havalarda kan şekeri ile tansiyon dengesinin bozulabileceğini bildiren Uçar, kronik hastaların doktor kontrollerini aksatmaması ve ilaç dozlarını kendi kendilerine değiştirmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2026 yılı verilerine göre yaklaşık 674 milyon insan kronik böbrek hastalığı ile yaşamaktadır. Hastalık genellikle belirgin bir semptom vermeden ilerlediği için toplumdaki pek çok birey durumunun farkında varamamaktadır. Yaz aylarındaki yüksek nem ve aşırı sıcaklar, dehidratasyon ile birleştiğinde böbrekler üzerindeki yükü ciddi oranda artırmaktadır.
Aşırı sıcakların neden olduğu sağlık risklerinden korunmak, sıvı dengesini korumaktan ve bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınmaktan geçmektedir. Özellikle kronik rahatsızlığı olanların ve yaşlı bireylerin yaz boyunca tansiyon ile şeker takiplerini düzenli yapmaları, vücudun verdiği uyarı sinyallerini ihmal etmeden uzmana danışmaları gerekmektedir.
