Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsü öncülüğünde hayata geçirilen “İl İl Türkiye Projesi”, sanat ile kültürel mirası buluşturan özgün bir çalışma olarak dikkat çekiyor. Yaklaşık bir yıl süren projede, Türkiye’nin 81 iline ait tarihi yapılar, doğadan toplanan yarı değerli taşlar üzerine işlenerek kalıcı bir sanat koleksiyonuna dönüştürüldü.
Bu çalışma, hem geleneksel el sanatlarını yaşatma hem de Türkiye’nin zengin tarihi mirasını farklı bir teknikle gelecek nesillere aktarma açısından önemli bir örnek oluşturuyor.
Doğadan Sanata: Taşların Tuvale Dönüşümü
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, kullanılan malzemenin doğrudan doğadan elde edilmesi. Yarı Değerli Taşlar Atölyesi’nde görev yapan usta öğreticiler, topladıkları taşları özel işlemlerden geçirerek resim yapılabilir yüzeylere dönüştürdü.
Taşların kesilmesi, yüzeylerinin düzeltilmesi ve boyamaya uygun hale getirilmesi oldukça hassas bir süreç gerektiriyor.
81 İlin Kültürel Mirası Tek Bir Projede
Proje kapsamında her ilin öne çıkan tarihi yapıları titizlikle seçildi. Varda Köprüsü, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi ve Ongözlü Köprü gibi simge eserler taş tuvallere işlendi.
Bu yaklaşım, Türkiye’nin kültürel çeşitliliğini tek bir sanat projesi altında toplaması açısından oldukça değerli. Uzmanlara göre, bu tür projeler hem yerel değerlerin görünürlüğünü artırıyor hem de kültürel farkındalığı güçlendiriyor.
Taş Üzerine Resim Yapmanın Zorlukları
Taş yüzeyine resim yapmak, klasik tuval çalışmalarına göre çok daha farklı teknikler gerektiriyor. Taşın soğuk ve pürüzlü yapısı, boya tutuşunu doğrudan etkiliyor.
Projede görev alan sanatçılar, bu nedenle akrilik boya kullanmayı tercih etti. İnce detayların işlenebilmesi için ise sıfır numaranın altındaki çok ince fırçalar kullanıldı. Bu durum, özellikle mimari detayların doğru aktarılmasını mümkün kıldı.
Kadın Usta Öğreticilerin Katkısı
Projede özellikle kadın usta öğreticilerin aktif rol alması dikkat çekiyor. Yarı Değerli Taşlar Atölyesi’nde görev yapan 4 kadın usta öğretici, taşların hazırlanmasında önemli rol üstlenirken, Görsel Sanatlar Atölyesi’nde görevli ekip de eserlerin sanatsal boyutunu tamamladı.
Bu durum, kadınların el sanatları ve kültürel üretimdeki güçlü yerini bir kez daha ortaya koyuyor. Aynı zamanda geleneksel sanatların sürdürülebilirliği açısından da önemli bir katkı sağlıyor.
Diyarbakır Taşının Tanıtımına Katkı
Projenin bir diğer önemli hedefi ise Diyarbakır’a özgü taşın tanıtımını yapmak. Bölgeye özgü bu taşın sanatsal bir malzemeye dönüştürülmesi, hem yerel değerlerin korunmasına hem de ekonomik potansiyelin artırılmasına katkı sağlıyor.
Uzmanlara göre, yerel malzemelerin sanatsal üretimde kullanılması, kültürel kimliğin güçlendirilmesi açısından oldukça önemli. Bu proje de Diyarbakır taşını farklı bir perspektifle tanıtarak bu amaca hizmet ediyor.
Kültürel Mirasın Geleceğe Aktarılması
“İl İl Türkiye Projesi”, sadece bir sanat çalışması olmanın ötesinde, kültürel mirası koruma ve aktarma misyonu taşıyor. Her bir taş tablo, bir şehrin tarihini ve kimliğini yansıtan kalıcı bir eser niteliği taşıyor.
Bu tür projeler, özellikle genç nesillerin kültürel değerlere olan ilgisini artırmak açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda sanat aracılığıyla tarih anlatımının ne kadar etkili olabileceğini de gösteriyor.




