Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul’da düzenlenen 13. Türkiye İnovasyon Haftası programına katıldı. Bu yıl “İnsanlığın Yeni Evresi” temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Erdoğan, yapay zeka, robotik, biyoteknoloji, veri sistemleri ve otonom teknolojilerin yaşamın her alanında köklü değişimlere yol açtığını ifade etti.
Teknolojik gelişmelerde insan faktörünün göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Erdoğan, insanı ve insani değerleri dışlayan teknolojilerin sağlayacağı faydaların sorgulanması gerektiğini söyledi. Teknoloji ile insan arasındaki ilişkiye yönelik endişelerin yalnızca entelektüel çevrelerde değil, iş dünyasında ve akademide de arttığını dile getiren Erdoğan, geçmişte değişime karşı duyulan endişelerin zamanla aşıldığını kaydetti.
Teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği risklerin de değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “tekno oligarklar” olarak nitelendirdiği yapıların küresel ölçekte tehdit oluşturduğunu savundu. Erdoğan, insan unsurunun geri plana itildiği üretim modellerinin istihdam üzerindeki olası etkilerinin de ele alınması gerektiğini belirtti.
Terminal İstanbul için 2027 hedefi
Türkiye’nin teknoloji yarışında geri kalmaması için çalışmalar yürüttüklerini belirten Erdoğan, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında araştırma, geliştirme ve inovasyon altyapısının güçlendirildiğini söyledi.
Teknopark sayısının 115’e ulaştığını ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin araştırma ve geliştirme harcamalarının 2002’de 1,2 milyar dolar seviyesindeyken 20 milyar dolara çıkarıldığını kaydetti. Girişimcilerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla çeşitli mekanizmaların devreye alındığını belirten Erdoğan, 2019’a kadar unicorn olarak adlandırılan şirketlere sahip olmayan Türkiye’de bugün 8 unicorn bulunduğunu söyledi.
Türkiye’den 2030 yılına kadar 100 bin teknoloji girişiminin doğmasını ve bu girişimlerin toplam değerlemesinin 100 milyar dolara ulaşmasını hedeflediklerini açıklayan Erdoğan, Terminal İstanbul projesine ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Atatürk Havalimanı terminallerini Terminal İstanbul markasıyla dünyanın en büyük teknoloji ve girişimcilik merkezi haline getiriyoruz. İlk aşamasını devreye aldığımız Terminal İstanbul’u tüm fonksiyonlarıyla 2027’de kullanıma açacağız.”
Erdoğan, ayrıca Merkez Bankası tarafından 750 milyar lira kaynak tahsis edilen Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi programı ile HIT-30 Yüksek Teknoloji Destek Programı’nın ileri teknoloji üretimini desteklemeye yönelik adımlar arasında yer aldığını belirtti.
Veri merkezleri için 1 gigavat hedefi
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla 250 milyar liralık İmalat Sanayii Kredi Finansman Programı’nın devreye alındığını söyleyen Erdoğan, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında belirlenen hedefleri de paylaştı.
Erdoğan, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünü 2030 yılına kadar en az 1 gigavata ulaştırmayı ve veri merkezi, bulut bilişim ile yapay zeka altyapılarında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık kaynağı harekete geçirmeyi hedeflediklerini ifade etti. Bilge Dil Modeli ile Türkçe yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesinin ve farklı sektörlerde yaygınlaştırılmasının amaçlandığını söyledi.
Savunma sanayisindeki gelişmelere de değinen Erdoğan, 2002 yılında sektörün yerlilik oranının yüzde 20, ihracatının ise 248 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirtti. Bugün sektörde 4 bin 500’ü aşkın firma, bin 400’ün üzerinde proje ve 100 bine yaklaşan doğrudan istihdam bulunduğunu kaydeden Erdoğan, proje büyüklüğünün 100 milyar doların üzerine çıktığını aktardı.
“İleri teknolojiye yatırım yapmak mecburiyettir”
Türkiye’nin geçen yıl 180 farklı ülke ve bölgeye 10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ürünü ihraç ettiğini söyleyen Erdoğan, 2026’nın ocak-eylül döneminde ihracatın önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15,6 artarak 6,9 milyar dolara yükseldiğini belirtti.
Savunma sanayisinde yüksek katma değerli ürünlerin önemine dikkat çeken Erdoğan, SİHA’larda kullanılan kameraların kilogram başına değerinin yaklaşık 20 bin dolar, bu kameralardaki dedektörlerin kilogram başına değerinin ise 50 bin dolar civarında olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin yüksek katma değerli üretime geçişini hızlandırması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “Türkiye için ileri teknolojiye yatırım yapmak tercihten öte mecburiyettir. Yüksek katma değerli üretime geçişi de hızlandırmak zorundayız. Bu süreçte geleneksel olarak güçlü olduğumuz sektörleri ihmal etmeyecek, onları da desteklemeye devam edeceğiz” dedi.
