İç Hastalıkları Uzmanı Doktor İrem Özçelik, yaz aylarında hayati tehlike oluşturan sıcak çarpmasına karşı uyarılarda bulundu. Erken müdahale edilmediğinde organ hasarı, böbrek yetmezliği ve beyin hasarı gelişebileceğini belirten Özçelik, risk gruplarını ve alınması gereken önlemleri paylaştı.
Vücut Isısı 40 Dereceyi Aşınca Organ Hasarı Başlıyor
Antalya'da önemli uyarılarda bulunan Memorial Antalya Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uzman Doktor İrem Özçelik, sıcak çarpmasının vücut ısısının kontrol mekanizmalarının bozulması sonucu ortaya çıktığını belirtti. Özçelik, konuya ilişkin şu bilgileri aktardı:
"Sıcak çarpması, vücut ısısının kontrol mekanizmalarının bozulması sonucu ortaya çıkan ve hayati tehlike oluşturabilen acil bir durumdur. Vücut 40°C ve üzeri sıcaklığa ulaştığında terleme mekanizması yetersiz kalır, ısı dağılımı bozulur ve organ hasarları başlayabilir. Sıcak çarpması sadece güneş altında olmaz. Kapalı, havasız ve çok sıcak ortamlarda da gelişebilir. Unutulmamalıdır ki park halindeki bir aracın iç sıcaklığı yaz aylarında dakikalar içerisinde tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle çocuklar, yaşlılar ve evcil hayvanlar camlar açık olsa dahi araç içinde bırakılmamalıdır."
Ani Başlayan Belirtilere Dikkat Edilmeli
Sıcak çarpmasının genellikle ani başladığını ifade eden Uzman Doktor İrem Özçelik, en sık görülen semptomları yüksek vücut sıcaklığı (40°C ve üzeri), sıcak ve kızarık cilt, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma, hızlı nabız ve nefes alma, kas krampları, bilinç bulanıklığı, kafa karışıklığı ve bayılma olarak sıraladı. Özçelik; 65 yaş üstü bireylerin, bebeklerin, küçük çocukların, kalp, tansiyon ve diyabet gibi kronik hastalığı bulunanların, aşırı kilolu kişilerin, alkol ve belirli ilaçları kullananlar ile açık alanda uzun süre kalan tarım işçileri ve sporcuların daha fazla risk altında olduğunu vurguladı.
Sıcak Çarpmasını Önlemek İçin 7 Önemli İpucu
Uzman Doktor İrem Özçelik, sıcak çarpmasına karşı alınabilecek koruyucu önlemleri şu şekilde listeledi:
-
Susama hissi oluşmasa bile günde en az 2,5-3 litre su tüketilmelidir. (Kalp veya böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması olanlar doktor önerisine uymalıdır.)
-
Alkol, yoğun kafeinli ve şekerli içeceklerden uzak durulmalıdır.
-
Bebeklerin ve susama hissi azalabilen yaşlıların düzenli su içmesi sağlanmalıdır.
-
Yoğun terleme sonrası yaşanan elektrolit kaybını dengelemek adına, doktor önerisi doğrultusunda sade maden suyu ya da şekersiz elektrolit içeren içecekler tercih edilmelidir.
-
Güneş ışınlarının en dik geldiği 11.00 ile 16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalıdır.
-
Dışarı çıkıldığında pamuklu, bol, açık renkli kıyafetler ve güneş gözlüğü kullanılmalıdır.
-
Klima veya vantilatör ile serin kalınmalı, serin duş alınmalı, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı ve risk grubundaki kişiler sık sık kontrol edilmelidir.
Yaz aylarında mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, vücudun ısı dengesini doğrudan olumsuz etkilemektedir. Özellikle nem oranının yüksek olduğu bölgelerde terleme yoluyla ısı kaybetme yeteneği azaldığı için klinik tablolarda ani ısı artışları ve buna bağlı akut organ hasarları gözlemlenmektedir. Sağlık Bakanlığı ve uzmanlar, kronik hastaların ve hassas grupların yaz aylarında güneş koruma protokollerine uymasının asayiş ve toplum sağlığı açısından kritik önemde olduğunu sık sık hatırlatmaktadır.
Sıcak çarpması şüphesi oluştuğunda ilk müdahalenin hayat kurtardığını belirten Uzman Doktor İrem Özçelik, yapılması gereken acil eylemleri şöyle açıkladı:
"Şüphe durumunda kişiyi serin bir yere alın, kıyafetlerini gevşetin ve gerekirse fazla kıyafetleri çıkarın. Boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerini serin ya da soğuk su ile ıslatın. Bilinci kapalı kişilere ağızdan su vermeyin ve derhal 112 Acil'i arayarak tıbbi yardım isteyin."
