İş veya tatil amacıyla uçak, otobüs ve otomobille yapılan dört saatten uzun yolculuklar, bacakların uzun süre aynı pozisyonda kalmasına neden olmaktadır. Dolaşımın yavaşlaması sonucu oluşan pıhtılar, pulmoner emboli gibi hayati risk taşıyan akciğer rahatsızlıklarına yol açabilmektedir. Kalp ve damar cerrahisi uzmanları, yolculuk esnasında bacak dolaşımını korumak için hayati önem taşıyan kurallara uyulması gerektiğini vurgulamaktadır.
Hareketsizlik ve Risk Faktörleri Pıhtı Oluşumunu Tetikliyor
Derin ven trombozu (DVT), genellikle bacakların derin toplardamarlarında kanın göllenip pıhtılaşmasıyla meydana gelir. Özellikle daha önce pıhtı öyküsü olanlar, yakın zamanda operasyon geçirenler, kanser hastaları, ileri yaştakiler ve kilo problemi bulunan bireyler daha yüksek risk altındadır. Yaz aylarında yaşanan sıvı kaybı da bu tabloyu ağırlaştırmaktadır.
Akciğere Ulaşan Pıhtı Acil Müdahale Gerektirir
Hareketsiz geçen yolculukların ardından tek bacakta morarma, kızarıklık, şişlik, ağrı ve ısı artışı görülmesi derin ven trombozunun habercisi olabilir. Oluşan pıhtı parçalarının akciğer damarlarını tıkaması durumunda ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi, bayılma ve kanlı öksürük gibi ağır semptomlar gelişebilir. Bu tür belirtiler karşısında zaman kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Yolculuk Sırasında Alınabilecek 8 Koruyucu Önlem
Dolaşımı aktif tutmak ve pıhtı riskini en aza indirmek adına seyahat boyunca dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
-
Düzenli Hareket Edin: Uygun zamanlarda oturduğunuz koltuktan kalkıp koridorda kısa yürüyüşler gerçekleştirin.
-
Sık Sık Mola Verin: Kendi aracınızla seyahat ediyorsanız kesintisiz sürüş yerine düzenli aralıklarla durup yürüyün.
-
Ayak Bileklerini Çalıştırın: Oturduğunuz yerde ayak bileklerinize yukarı-aşağı ve dairesel hareketler yaptırın.
-
Baldır Kaslarını Egzersizle Aktif Tutun: Parmak uçlarını ve topukları sırayla yukarı kaldırarak baldır kaslarını çalıştırın.
-
Bacak Bacak Üstüne Atmayın: Kan akışını baskılamamak adına bacakları serbest ve rahat bir konumda tutun.
-
Yeterli Sıvı Tüketin: Yolculuk esnasında susama hissini beklemeden düzenli aralıklarla bol su için.
-
Rahat Kıyafetler Tercih Edin: Bel, basen ve bacak bölgesini sıkarak dolaşımı olumsuz etkileyen giysilerden kaçının.
-
Hekiminizden Görüş Alın: Risk grubundaki bireylerin yolculuk öncesinde doktorlarına danışarak kompresyon çorabı veya koruyucu ilaç kullanımı açısından değerlendirilmesi şarttır.
Gelişen ulaşım imkanları uzak mesafelere ulaşımı kolaylaştırsa da uzun süreli oturma pozisyonu damar sağlığını olumsuz etkilemektedir. Toplardamarlarda biriken kanın pıhtılaşması ve pulmoner emboli gibi sistemik hastalıklara dönüşmesi, seyahat ilişkili sağlık sorunları arasında üst sıralarda yer almaktadır.
Seyahat esnasında bacak kaslarını aktif tutmak ve vücudun hidrasyon dengesini korumak pıhtı oluşumunu büyük oranda engellemektedir. Özellikle kronik rahatsızlığı veya pıhtı geçmişi bulunan kişilerin yolculuk planı yapmadan önce hekim kontrolünden geçmesi ve önerilen tedbirleri eksiksiz uygulaması hayati değer taşır.
