İstanbul Maltepe'de bir binanın kısmen çökmesi ve can kayıplarının yaşanmasının ardından vatandaşlar konutlarının güvenliğini sorgulamaya yöneldi. e-Devlet platformundaki riskli yapı sorgulama işlemlerinde yoğunluk oluşurken, bina dayanıklılık tespiti ve karot test süreçlerine dair ayrıntılar yeniden öne çıktı.
e-Devlet Üzerinden Riskli Yapı Kaydı Nasıl Kontrol Edilir?
Maltepe Cevizli Mahallesi Doğu Sokağı'nda yer alan 7 katlı binanın ilk üç katının henüz belirlenemeyen bir nedenle çökmesi, bina güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Yaşanan olayın ardından taşınmazlarının durumunu öğrenmek isteyen konut sahipleri, e-Devlet sistemine yönelerek yoğunluk oluşturdu. Ev sahipleri, sistem üzerinden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Tapu Bilgileri Sorgulama" ekranına giriş yaparak gayrimenkullerine ait bir "riskli yapı" şerhi bulunup bulunmadığını kontrol edebiliyor.
Sistemde herhangi bir şerh bulunmaması binanın tamamen sağlam olduğu anlamına gelmiyor; bu durum, yapıda daha önce bir inceleme veya karot testi yapılmadığını ya da yapılan işlemin henüz resmi kayıtlara işlenmediğini gösterebiliyor. Söz konusu sorgulama işlemi yalnızca tapu sahipleri tarafından gerçekleştirilebilirken, kiracıların bu bilgiye erişmek için ev sahibinden belge talep etmesi gerekiyor.
Bina Dayanıklılık Testi ve Karot Alımı Süreci
Oturduğu yapının deprem riskini öğrenmek veya dayanıklılığını tespit ettirmek isteyen vatandaşlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurum ve kuruluşlara başvurabiliyor. Bakanlığın resmi internet sitesinde risk tespiti yapabilecek belediyeler, meslek odaları, kamu kurumları, üniversiteler ve özel firmalar listeleniyor. Risk tespiti maliyetleri kat malikleri tarafından karşılanırken, test sürecini başlatmak için binadaki kat sakinlerinden bir kişinin başvuruda bulunması yeterli kabul ediliyor.
Yapı güvenliği incelemelerinde belediyelerce yalnızca beton numunesi alınarak yapılan yüzeysel taramalar kısa sürede sonuçlanabilirken, numunelerin laboratuvar ortamında incelendiği ve farklı işlemlerin uygulandığı kapsamlı karot analizleri daha uzun bir zaman alıyor. Yetkililer, şüphe duyan vatandaşların ilk olarak ilgili belediyeden binanın mevcut projesini temin etmelerini öneriyor. Uzmanlar ise karot alımının yapıya zarar verdiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, numune alınan bölgenin işlem sonrasında yüksek mukavemetli özel harçlarla doldurularak kapatıldığını belirtiyor.
Maltepe'deki 7 katlı binanın çökmesi sonucu yürütülen arama çalışmalarında 2 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Olayın ardından kentteki yaşlı binalar ve mukavemeti zayıf kolonlar yeniden tartışma konusu oldu. Yetkili makamlarca yapılan açıklamalara göre mega kent genelinde kendiliğinden yıkılma riski taşıyan 1.238 bina bulunuyor ve bu yapılardaki tehlike her geçen gün varlığını sürdürüyor.
