Dünya genelinde ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alan kanser, Türkiye’de her yıl yaklaşık 240 bin kişiyi etkiliyor. Uzmanlar, doğru yaşam alışkanlıkları ve düzenli tarama testleri ile kanser vakalarının yüzde 40’a varan oranlarda önlenebileceğini belirtiyor.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri ve Beslenmenin Gücü
Kanserden korunmanın ilk adımı, vücuda alınan zararlı maddeleri sınırlandırmaktan geçiyor. Sigara dumanındaki 50’den fazla kimyasalın doğrudan kanserojen etkisinden bahseden Prof. Dr. Ömer Fatih Ölmez, akciğer kanserlerinin yüzde 90’ının tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu vurguluyor. Beslenme tarafında ise antioksidan ve lif bakımından zengin olan Akdeniz tipi diyetin benimsenmesi öneriliyor. Lifli gıdalar, bağırsaktaki zararlı maddelerin hızlıca atılmasını sağlayarak özellikle kolorektal kanser riskini yaklaşık yüzde 20 oranında düşürebiliyor. Ayrıca işlenmiş et ürünlerinden ve DNA hasarına yol açan alkol tüketiminden uzak durmak, hücre sağlığını korumada kritik rol oynuyor.
Fiziksel Aktivite ve Düzenli Takibin Önemi
Obezite; kronik iltihaplanma ve hormonal değişimleri tetikleyerek meme, kolon ve pankreas gibi kanser türlerine zemin hazırlıyor. Bu riski yönetmek için haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapılması tavsiye ediliyor. Fiziksel aktivitenin yanı sıra çevresel faktörlere de dikkat çeken uzmanlar; güneşin dik geldiği saatlerde korunmayı ve kanserle ilişkili enfeksiyonlara karşı (HPV, Hepatit B) aşılanmayı öneriyor. Kanseri henüz öncül evredeyken yakalamak için ise hiçbir şikayet olmasa dahi mamografi, kolonoskopi ve smear testlerini içeren düzenli tarama programlarının ihmal edilmemesi gerekiyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl 20 milyon yeni tanı konulurken, 10 milyon kişi kanser nedeniyle yaşamını yitiriyor. Gelişmiş ülkelerde ölüm nedenleri arasında birinci sıraya yaklaşan bu hastalık, modern yaşamın getirdiği hareketsizlik ve yanlış beslenme modelleriyle yayılımını sürdürüyor.
Kanser, genetik yatkınlıkların ötesinde büyük oranda kontrol edilebilir risk faktörlerine dayanıyor. Prof. Dr. Ömer Fatih Ölmez’in belirttiği üzere; tütün ürünlerinden uzak durmak, ideal kiloyu korumak ve tarama testlerini takvime uygun yaptırmak, hastalıkla mücadelede en güçlü silahları oluşturuyor.
