İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan İlk 500 ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu verileriyle birlikte Türkiye’nin 81 ilindeki en büyük şirketler listelendi. Bölgesel dağılımlara göre sanayi devlerinin yanı sıra bazı illerde kurumlar vergisi rekortmenleri öne çıktı.
İstanbul Sanayi Odası’nın hazırladığı çalışmada Marmara Bölgesi, ciro büyüklükleriyle dikkat çeken dev şirketlere ev sahipliği yapıyor. Kocaeli listesinde yer alan Tüpraş, 698,8 milyar TL’lik hacmiyle genel listede birinci sırada bulunurken; İstanbul’dan Ford Otosan 538,3 milyar TL ile ikinci, Bursa’dan Oyak Renault 235,5 milyar TL ile dördüncü, Sakarya’dan Toyota Otomotiv ise 206,3 milyar TL ile beşinci sırada yer alıyor. Tekirdağ’da BSH Ev Aletleri, Çanakkale’de İçdaş Çelik, Balıkesir’de Banvit, Yalova’da Aksa Akrilik ve Bilecik’te VitrA il birincisi konumunda bulunuyor. Edirne’de Trakya Birlik ve Kırklareli’nde Lesaffre Turquie bölgesel ölçekte öne çıkıyor.
Ege Bölgesi’nde ise İzmir merkezli Star Rafineri, 327,9 milyar TL üretkenliğiyle Türkiye genelinde üçüncü sırada yer bularak bölgenin lideri oldu. Manisa’da Vestel Beyaz Eşya, Denizli’de Er-Bakır ve Muğla’da Gümüşdoğa Su Ürünleri illerinin en yüksek ciroya sahip kuruluşları arasında sıralandı. Uşak’ta Gedik Tavukçuluk, Kütahya’da Nursan Kablo Donanımları ve Aydın’da Zorlu Doğal Elektrik sanayi listelerine girerken, Afyonkarahisar’ın en büyüğü ise İkinci 500 listesinde 103. sırada yer alan Tarımkredi Yağ oldu.
İç Anadolu ve Akdeniz Hatlarındaki Önemli Şirketler
İç Anadolu Bölgesi’nin sanayi yapısında savunma, otomotiv ve gıda sektörleri öne çıkıyor. Ankara’da TUSAŞ 140,9 milyar TL ile yedinci sırada yer alırken, Aksaray’da Mercedes-Benz Türk Kamyon Fabrikası 127 milyar TL ile onuncu sırada konumlandı. Eskişehir’de Eti Gıda 78 milyar TL ile listeye üst sıralardan girerken, Konya’da Konya Şeker, Kırşehir’de Petlas, Kırıkkale’de MKE ve Kayseri’de Hasçelik Kablo illerinin zirvesinde yer aldı. Sivas’ta Erdemir Madencilik, Çankırı’da Sumitomo Rubber AKO Lastik, Nevşehir’de Nevsac Metal ve Karaman’da Bifa Bisküvi öne çıkan diğer markalar olurken, Niğde’nin en büyüğü İkinci 500’de yer alan Gümüştaş Madencilik olarak belirlendi.
Akdeniz Bölgesi’nde ağır sanayi ve gıda üretimi gerçekleştiren tesisler illerini temsil etti. Hatay’da yer alan İsdemir, 120,8 milyar TL’lik hacmiyle genel listede 11. sırada yer alarak bölgenin en büyük firması unvanını elde etti. Adana’da Sasa Polyester, Osmaniye’de Tosyalı Metalurji, Mersin’de Başhan Agro Gıda ve Kahramanmaraş’ta Afşin Elbistan Elektrik üst sıralarda kendilerine yer buldu. Antalya’da Yörükoğlu Süt, Burdur’da As Çimento ve Isparta’da Göltaş Çimento il birincisi sanayi kuruluşları olarak kaydedildi.
Karadeniz Bölgesi ve Çorum Sürprizi
Karadeniz Bölgesi sıralamasında dikkat çeken en önemli gelişme Çorum'dan geldi. Sungurlu'daki tesisiyle faaliyet gösteren ARCA Savunma, 115,7 milyar TL'lik büyüklüğüyle genel listenin 12. sırasına yerleşerek bölgenin en büyük çıkışını gerçekleştirdi. Zonguldak'ta Erdemir 101,7 milyar TL ile 16. sırada bulunurken, Karabük'te KARDEMİR, Kastamonu'da Kastamonu Entegre, Samsun'da Yeşilyurt Demir Çelik, Ordu'da Doğuş Çay ve Rize'de Çaykur illerinde birinci oldu. Düzce'de Düzce Cam, Giresun'da Yavuz Gıda, Amasya'da Kozlu Gıda, Tokat'ta Dimes ve Trabzon'da Arslantürk Tarım Ürünleri öne çıkan şirketler arasında yer aldı. Bolu'da lider firma adını gizlerken, Bartın, Gümüşhane ve Bayburt'ta ise vergi rekortmeni olan firmalar listede temsil edildi.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Tablosu
Doğu Anadolu Bölgesi’nde Erzurum’dan Aşkale Çimento İSO 500 listesinde 248. sırada yer alarak bölgenin öne çıkan sanayi tesisleri arasında bulundu. Van’da AK-AY Gıda Fortune 500 listesinde yer bulurken; Muş’ta Yurt Çimento, Elazığ’da Recydia Atık Yönetimi ve Malatya’da Baykan Denim İSO İkinci 500 listesinde konumlandı. Kars, Ağrı ve Hakkari’de ise 2025 yılı kurumlar vergisi rekortmenleri illerin en büyükleri olarak öne çıktı. Erzincan, Ardahan, Iğdır, Bitlis, Bingöl ve Tunceli illerinde ise İSO veya Fortune listelerinde doğrudan yer alan bir firma bulunmuyor.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Gaziantep temsilcisi Köksan Pet ve Plastik 26,5 milyar TL ile 85. sırada yer alırken, Siirt’te Limak Çimento 91. sırada, Kilis’te Beyoğlu Çikolata ve Batman’da Ferpa Çimento İSO 500 içerisinde yer aldı. Şırnak’ta Silopi Elektrik Üretim, Diyarbakır’da Mes Yağ ve Gıda, Şanlıurfa’da Dollvet Biyoteknoloji İkinci 500 listesinde kendilerine yer buldu. Adıyaman’da ise il birinciliği vergi rekortmeni MD İnşaat tarafından temsil edildi. Mardin’de de benzer şekilde resmi listelerle tam örtüşen şirket bulunmuyor.
