Uzmanlar, sarılık ve hepatit virüslerinin her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmadığını vurguluyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, özellikle B ve C tipi virüslerin belirti vermeden çevreye yayılabileceğini ve karaciğerde sessizce hasar oluşturabileceğini belirterek kan testinin önemine dikkat çekiyor.
Sarılığın Nedenleri ve Bulaşıcılık Durumu
Karaciğer tarafından vücuttan atılan bilirubin maddesinin birikmesiyle deri ve göz aklarının sararması sarılık olarak adlandırılıyor. Her sarılığın nedeni aynı olmadığı gibi her sarılık da bulaşıcı özellik taşımıyor. Uzmanlar, sarılığın nedeninin doktor tarafından tam olarak tespit edilmesine dek bulaşıcı kabul edilmesi gerektiğini belirtiyor. Tıp dilinde viral hepatit olarak bilinen bu hastalık, en az 6 farklı virüs türüyle ortaya çıkabiliyor. A ve E tipi hepatitler kirli su ve gıdalarla bulaşırken şifa ile sonbiliyor, B, C ve D virüsleri ise kronikleşme riski taşıyor.
Belirti Vermeyen Süreç ve Bulaşma Yolları
Hastaların yarısından fazlasında hastalık sırasında sarılığın ortaya çıkmaması veya silik kalması nedeniyle pek çok kişi bu hastalığı geçirdiğini fark edemiyor. Çocuklarda belirtiler daha hafif seyredebilirken, yetişkinlerde halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, sağ üst kadran ağrısı ve idrar koyulaşması görülebiliyor. B ve C virüsleri kan, kan ürünleri, ortak eşya kullanımı, cinsel ilişki veya anneden bebeğe geçiş yoluyla yayılıyor. A virüsü çocukluk çağında yaygın olarak geçirilirken, B virüsü genç ve orta yaş grubunda sıklıkla görülüyor.
Siroz ve Karaciğer Kanseri Riski
Hepatit B ve C virüsleri, belirti vermeden ilerleyerek karaciğere ciddi zararlar verebiliyor. B virüsü taşıyıcılarının bir kısmında hastalık sessizce devam ederken, zaman içinde kronik aktif karaciğer hastalığı, siroz ve karaciğer kanseri gelişebiliyor. C virüsü de yüksek oranda kronikleşme eğilimi göstererek benzer riskler barındırıyor. Taşıyıcıların büyük çoğunluğunun belirti vermediği, ancak virüsü çevrelerine yayabildiği ifade ediliyor.
Hepatit virüsleri, dünya genelinde ve Türkiye’de halk sağlığını etkileyen en önemli karaciğer rahatsızlıkları arasında yer almaktadır. Farklı bulaş yollarına sahip olan bu virüsler, erken teşhis edilmediğinde kronikleşerek uzun vadeli sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilmektedir.
Sarılık ve hepatit türlerinin her zaman belirgin şikâyetlerle kendini göstermemesi, bireylerin taşıyıcı olabileceği gerçeğini ortaya koymaktadır. B ve C virüslerinin varlığını erken evrede tespit etmenin ve olası karaciğer hasarlarının önüne geçmenin tek güvenilir yolu düzenli kan testleri yaptırmaktır.
