Yaz mevsiminde açık havada yapılan spor ve eğlence aktivitelerindeki artış, göze veya başa alınan darbeler neticesinde göz travmalarını da beraberinde getiriyor. Top oyunları, bisiklet ve ekstrem aktiviteler esnasında yaşanabilecek darbeler retina yırtığı ile retina dekolmanına zemin hazırlayabiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü'nden Prof. Dr. Giray Ersöz, zamanında müdahale edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilen retina dekolmanı hakkında önemli bilgiler aktarıyor.
Mevsimsel Aktiviteler Retina Dekolmanı Riskini Artırabiliyor
Gözün arka bölümünde yer alan sinir dokusu retina ile göz içini dolduran vitreus jelinin ilişkisinin bozulması retinada yırtılmalara yol açabilmektedir. Yırtık bölgesinden sızan sıvının dokuyu yerinden ayırması durumunda retina dekolmanı tablosu gelişmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar, retina dekolmanı vakalarının ilkbahar ve yaz dönemlerinde daha sık görüldüğünü ortaya koymaktadır. Açık hava etkinliklerinin ve spor faaliyetlerinin artması gözün travmaya maruz kalma ihtimalini yükseltmektedir.
Travmanın Etkileri Aylar Sonra Bile Ortaya Çıkabiliyor
Futbol, basketbol, tenis, padel, bisiklet ve paintball gibi aktivitelerin yanı sıra iş ile trafik kazaları da göz travmalarına sebebiyet vermektedir. Göze darbe alındıktan hemen sonra gerçekleştirilen ilk muayenenin normal çıkması, riskin tamamen bittiğini göstermemektedir. Bazı retina yırtıklarında süreç oldukça yavaş ilerleyebilmekte ve travmaya bağlı dekolman gelişimi olayın üzerinden aylar geçtikten sonra dahi gözlenebilmektedir.
Gözde Işık Çakması ve Perde Hissi Uyarıcı Sinyal Veriyor
Retina yırtığı başlangıç aşamasında herhangi bir ağrı hissettirmediği için hastalar tarafından durumu fark etmek güçleşebilmektedir. Aniden beliren ışık çakmaları, görüş alanında çok sayıda siyah noktanın belirmesi, örümcek ağı benzeri görüntüler, görüş alanının bir kısmında gölge veya perde oluşumu ile ani görme kayıpları temel belirtiler arasındadır. Bu tür şikayetler yaşandığında beklemeden uzman değerlendirmesine başvurulması gerekmektedir.
Yüksek Miyopisi Olan Bireyler Risk Grubunda Yer Alıyor
Yüksek miyopi hastalarında retina dekolmanı gelişme ihtimali daha yüksek seyretmektedir. Bu kişilerde doğrudan darbelerin yanı sıra ani ivmelenme ve yavaşlamaların yaşandığı mekanik kuvvetler de tehlike oluşturabilmektedir. Lunaparklardaki hızlı trenler (roller coaster) ve bungee jumping gibi yüksek enerjili ekstrem aktiviteler sonrasında dekolman gelişen vakalar mevcuttur. Bu nedenle yüksek miyopisi olanların temas sporlarında ve ani hareketli etkinliklerde temkinli olmaları önerilmektedir.
Retina yırtıkları henüz dekolman aşamasına gelmeden teşhis edildiğinde poliklinik şartlarında uygulanan lazer tedavisiyle kontrol altına alınabilmektedir. Yırtık çevresine yapılan lazerle dokular yapıştırılarak sıvının sızması engellenmekte ve büyük ameliyat ihtiyacının önüne geçilebilmektedir.
Retina dekolmanı geliştikten sonraki süreçte vakit kaybetmeden vitreoretinal cerrahi müdahalesinin planlanması hayati önem taşımaktadır. Ameliyatta yırtık alanı kapatılmakta ve retinanın yapışmasını sağlamak üzere göz içine gaz veya silikon yağı yerleştirilmektedir. Gaz zamanla kendiliğinden emilirken, silikon maddesinin çıkarılması için ikinci bir operasyon gerekebilmektedir. Görme yetisinin korunması adına ışık çakması veya cisim uçuşması gibi şikayetlerde "geçer" diye beklemeden uzman göz hekimine muayene olunmalıdır.
