Erdoğan BM Genel Kurulu’na 16’ncı kez hitap edecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında 16’ncı kez Genel Kurul kürsüsünden dünya kamuoyuna seslenecek.
Her yıl dünya liderlerini ABD’nin New York kentinde bir araya getiren BM Genel Kurulu’nun 81’incisi, 22 Eylül’de “Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç veren bir BM” temasıyla başlayacak. Yüksek düzeyli hafta kapsamında liderlerin konuşmalarına ev sahipliği yapacak Genel Kurul’da Erdoğan’ın ilk gün dördüncü sırada söz alması öngörülüyor.
Erdoğan ilk kez 2005’te BM kürsüsüne çıktı
Erdoğan, başbakanlık görevini yürüttüğü 2005 yılında BM 60. Genel Kurulu görüşmelerine katılarak ilk kez Genel Kurul kürsüsünde konuştu. Erdoğan, konuşmasında daha demokratik, şeffaf ve temsil kabiliyeti yüksek bir BM yapısına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Erdoğan, 2007’deki BM 62. Genel Kurulu’nda ise terörle mücadele konusunu gündeme taşıdı. Terörün sınır tanımayan bir tehdit olduğuna işaret eden Erdoğan, uluslararası topluma daha etkin işbirliği çağrısında bulundu.
2009 yılında katıldığı BM 64. Genel Kurulu’nda da BM’nin yapısının reforme edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, özellikle Güvenlik Konseyi’nin yapısına dikkat çekti.
Erdoğan, “Temsil kabiliyeti güçlendirilmiş, demokratik, şeffaf, adil ve etkin bir Birleşmiş Milletler'in, küresel barış ve istikrara daha fazla katkı yapacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Bölgesel sorunlar gündeme taşındı
Erdoğan, 2011’deki BM 66. Genel Kurulu’nda Suriye, Libya, Somali ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmelere ilişkin mesajlar verdi. Azerbaycan topraklarının yıllardır süren işgalinin sona ermesi gerektiğini belirten Erdoğan, Karabağ sorununun çözüme kavuşturulması çağrısında bulundu.
2014 yılında Cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk kez BM 69. Genel Kurulu’na hitap eden Erdoğan, BM’nin reform ihtiyacını “Dünya beşten büyüktür” ifadesiyle gündeme taşıdı.
Erdoğan, konuşmasında, “Daha fazla gecikmeden, daha fazla mazlum insan, masum insan hayatını kaybetmeden, küresel vicdan daha fazla yaralanmadan, Birleşmiş Milletler sorunlara ağırlığını koymalıdır. Altını çizerek ifade etmek isterim ki, dünya beşten büyüktür” dedi.
Terör ve düzensiz göç mesajları öne çıktı
Erdoğan, 2016’daki BM 71. Genel Kurulu’nda 15 Temmuz darbe girişiminin ardından terörle mücadele ve FETÖ konusunda uluslararası topluma mesajlar verdi. Dost ülkeleri FETÖ’ye karşı önlem almaya çağıran Erdoğan, örgütün yalnızca Türkiye açısından değil, faaliyet gösterdiği diğer ülkeler bakımından da tehdit oluşturduğunu savundu.
2017’deki BM 72. Genel Kurulu konuşmasında Suriye ve terörle mücadele başlıkları öne çıktı. Erdoğan, DEAŞ, PKK ve FETÖ ile mücadeleye değinirken, Fırat Kalkanı Operasyonu’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
2018’de BM 73. Genel Kurulu’nda Filistin meselesini gündeme getiren Erdoğan, BM’nin mevcut yapısına yönelik eleştirilerini sürdürdü. 2019’daki BM 74. Genel Kurulu’nda ise düzensiz göç sorununu Aylan bebek üzerinden anlatarak uluslararası topluma çağrıda bulundu.
“Dünya beşten büyüktür” mesajını yineledi
2020’deki BM 75. Genel Kurulu, Kovid-19 salgını nedeniyle video konferans yöntemiyle gerçekleştirildi. Erdoğan, BM’nin karar alma mekanizmalarının salgın dönemindeki işleyişine yönelik eleştirilerini dile getirerek reform çağrısını yineledi.
Erdoğan, “Birleşmiş Milletler başta olmak üzere çok taraflı örgütlerin reform ihtiyacı bulunuyor. Mevcut küresel mekanizmaların bu krizde ne kadar etkisiz kaldığını gördük” ifadelerini kullandı.
2021’deki BM 76. Genel Kurulu’nda iklim değişikliğinin yol açtığı afetlere ve buna bağlı göç risklerine dikkat çeken Erdoğan, kuraklık, gıda sıkıntısı ve hava olaylarının oluşturduğu risklere işaret etti.
2022’deki BM 77. Genel Kurulu’nda ise Rusya-Ukrayna Savaşı ve Karadeniz Tahıl Koridoru gündeme geldi. Erdoğan, Türkiye’nin yürüttüğü diplomatik girişimlere değinerek İstanbul Mutabakatı’nın önemine vurgu yaptı.
Son yıllarda gündemin odağında Filistin yer aldı
Erdoğan, 2023’teki BM 78. Genel Kurulu’nda terörle mücadele, İslam düşmanlığı, ırkçılık, Rusya-Ukrayna Savaşı, Filistin ve Doğu Akdeniz başlıklarında mesajlar verdi. KKTC’nin tanınması ve Karabağ konusundaki görüşlerini de Genel Kurul kürsüsünden dile getirdi.
2024’teki BM 79. Genel Kurulu’nda ise Filistin ve Gazze konusu öne çıktı. Erdoğan, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulması gerektiğini ifade etti. Aynı konuşmasında BM’nin mevcut yapısına ilişkin eleştirilerini de yineledi.
2025’teki BM 80. Genel Kurulu konuşmasında da Gazze ve Filistin meselesi Erdoğan’ın gündeminin önemli bölümünü oluşturdu. Erdoğan, konuşmasında Gazze’deki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunarak uluslararası topluma çağrı yaptı.
Erdoğan’ın 22 Eylül’de başlayacak BM 81. Genel Kurulu’nda 16’ncı kez hitap etmesi bekleniyor. Genel Kurul’a 195 ülkeden üst düzey katılım sağlanması öngörülürken, Erdoğan’ın konuşmasının ana gündem başlıkları arasında Gazze’deki durum, Filistin’in devlet olarak tanınması ve İsrail’e karşı uluslararası alanda atılabilecek adımların bulunması bekleniyor.
Erdoğan’ın zirve kapsamında devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi, 23 Eylül’de ise BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği’nde konuşma yapması bekleniyor.
