En düşük emekli aylığının her altı ayda bir enflasyon oranında geçici kanunlarla artırılması uygulamasının yerine daha kalıcı ve kurallara bağlı bir model getirilmesi gündeme geldi. Mevcut kök aylık ve taban aylık uygulamasının yol açtığı bütçe ve adalet sorunlarını gidermeyi hedefleyen yeni çalışma kapsamında 4 farklı formül masaya yatırıldı.
Düzenlemenin detayları; asgari ücret endeksi, gelir tamamlama, kök aylık reformu ve bütçe dengeleri başlıklarında şekilleniyor.
Masadaki 4 Farklı Formülün Detayları
Emeklilerin gelir güvencesini artırmak ve taban aylık sistemini belirli standartlara oturtmak amacıyla değerlendirilen seçenekler şu şekilde sıralanıyor:
-
1. Asgari Ücrete Endeksli Model: Taban aylığın her altı ayda bir yeni yasa çıkarılmadan, doğrudan asgari ücrete veya belirlenecek ekonomik bir göstergeye endekslenerek otomatik güncellenmesi öngörülüyor.
-
2. Gelir Tamamlama Sistemi: En düşük emekli aylığını sürekli artırmak yerine, belirlenen taban gelir seviyesinin altında kalan emeklilere aradaki fark kadar sosyal destek verilmesi planlanıyor. Bu modelde primle kazanılan aylık ile sosyal yardım ayrıştırılacak.
-
3. Kök Aylık Reformu: Prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama oranlarının (ABO) yeniden düzenlenmesini kapsayan üçüncü formül, hem mevcut hem de gelecekteki emeklileri doğrudan etkileyecek reform niteliğinde bir adım olarak öne çıkıyor.
-
4. Bütçe Dengeleri Ve Asgari Artış Güvencesi: Artış oranının sadece enflasyona endekslenmeyip kamu maliyesinin imkânları çerçevesinde belirlenmesi; ancak emekliye alt sınır olarak asgari bir artış güvencesi sunulması değerlendiriliyor.
Yasal Düzenleme Şart
Söz konusu modellerden herhangi birinin uygulanabilmesi için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yasal değişiklik yapılması gerekiyor.
Karar sürecinde maliyet analizleri ile uygulamanın kaç milyon emekliyi etkileyeceğinin belirleyici olacağı ifade edilirken, şu aşamada kesinleşmiş bir karar bulunmadığı ve 4 seçeneğin de teknik incelemelerinin sürdüğü bildirildi.
