Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü, ticari araçlarda kayıt dışı şoför çalıştırılmasını önlemek amacıyla denetimlerini sıkılaştırdı. Trafik kontrolleri sırasında sigortasız olduğu tespit edilen sürücüler tutanakla SGK'ya bildiriliyor. Yapılan incelemeler sonucunda araç sahibi şirketlere, asgari ücretin katlarıyla ifade edilen ve toplamda yüz binlerce lirayı bulan ağır idari para cezaları uygulanıyor.
Trafik Tutanakları SGK’ya Gidiyor
2021 yılından bu yana yürütülen uygulama kapsamında, trafik polislerinin ticari araç sürücüleri üzerinde yaptığı denetimler artık sadece trafik cezasıyla sınırlı kalmıyor. Denetim esnasında tüzel kişiliklere ait bir aracı kullanan şoförün SGK kaydı sorgulanıyor. Eğer sürücünün sigortasız olduğu tespit edilirse, hazırlanan trafik idari para cezası karar tutanakları doğrudan ilgili SGK il müdürlüklerine iletiliyor. Bu veriler ışığında SGK, geriye dönük inceleme başlatarak işverene ağır yaptırımlar uyguluyor.
Uygulanan İdari Para Cezaları ve Güncel Rakamlar
5510 sayılı Kanun uyarınca, sigortasız şoför çalıştıran şirketlere kesilen cezalar kalem kalem şu şekilde hesaplanıyor:
-
İşe giriş bildirgesinin verilmemesi: 66 bin 60 TL (2 asgari ücret)
-
Bir yıl içinde tekrarı halinde: 198 bin 180 TL (5 asgari ücret)
-
Aylık prim ve hizmet belgesinde bildirmeme: 66 bin 60 TL (2 asgari ücret)
-
Ücret bordrosunda yer vermeme: 16 bin 515 TL (Yarım asgari ücret)
-
Yasal kayıtların geçersiz sayılması: 16 bin 515 TL (İlave yarım asgari ücret) Tüm bu kalemler toplandığında, tek bir sigortasız şoförün işverene maliyeti 300 bin lirayı aşan devasa bir faturaya dönüşebiliyor.
Hangi Durumlarda Ceza Kesilmiyor?
Uygulamanın istisnai durumları da mevcut. Eğer ticari araç kiralanmışsa ve aracı kullanan şoför, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalanmışsa araç sahibine ceza kesilmiyor. Ancak bu durumun ispatlanması için taraflarca imzalanmış resmi bir "araç kira sözleşmesi" sunulması zorunlu tutuluyor.
Kayıt dışı istihdamla mücadele, Türkiye'nin sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor. Özellikle nakliye, servis ve lojistik gibi sektörlerde yaygın olan sigortasız şoför çalıştırma pratiği, hem haksız rekabete yol açıyor hem de çalışanların sosyal haklarını ellerinden alıyor. Emniyet ve SGK arasındaki bu veri paylaşımı, denetim ağını dijitalleştirerek kaçak çalışmanın önüne geçmeyi hedefliyor.
