Beş uzmanlık derneği tarafından hazırlanan uzlaşı raporunda, her yıl yaklaşık 1 milyar kişiyi etkileyen influenza virüsüne karşı özellikle risk gruplarında yıllık aşılamanın kritik rol oynadığı belirtildi.
Uzmanlık Dernekliklerinden Multidisipliner Uzlaşı Raporu
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği, Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği, Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, Avrasya Kalp Yetersizliği Derneği ve Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği temsilcileri bir araya geldi. Uzmanlar, erişkinlerde influenzanın tanı, tedavi, korunma ve bağışıklama süreçlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan 2026 yılı multidisipliner uzlaşı raporunu hazırladı. Çalışmayla, hastalığın birinci basamakta yönetilmesi ve toplumsal sağlık yükünün azaltılması hedefleniyor.
İnfluenzanın Küresel Boyutu ve Soğuk Algınlığından Farkları
Dünya Sağlık Örgütü verilerine atıfta bulunulan raporda, mevsimsel gribin her yıl dünyada yaklaşık 1 milyar insanı etkilediği, 3 ila 5 milyon kişide ağır seyrettiği ve 290 bin ile 650 bin arasında ölüme yol açtığı bilgisine yer verildi. Aniden başlayan ateş, titreme, kas ağrısı, halsizlik ve öksürük gibi belirtilerle seyreden hastalığın kuluçka süresinin 1 ile 4 gün arasında değiştiği aktarıldı. Hastalığın, belirtiler başlamadan 24 saat önce bulaşıcı hale geldiği ve bulaştırıcılığın 5 gün sürdüğü kaydedildi. Başlangıcı daha yavaş ve hafif olan soğuk algınlığından farklı olarak gribin; zatürre, solunum yetmezliği, hastaneye yatış ve kronik rahatsızlıkların tetiklenmesi gibi ciddi tablolara yol açabileceği ifade edildi.
Aşılamada Zamanlama ve Önerilen Aşı Tipleri
Gripten korunmada en etkili yöntemin bağışıklama olduğu vurgulanan raporda, aşının 6 aydan büyük herkese önerildiği bildirildi. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireyler, kronik rahatsızlığı bulunanlar, gebeler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerin yüksek risk grubunda yer aldığı ve her yıl aşılanmaları gerektiği kaydedildi. Aşı uygulamasının ardından koruyuculuğun 1 ila 2 hafta içinde başladığı ve 6 ila 8 ay sürdüğü açıklandı. Aşılama için en uygun dönemin sonbahar ayları olduğu, ancak sezon boyunca mart sonuna kadar aşı yapılabileceği aktarıldı. Ayrıca 2026–2027 Kuzey Yarımküre influenza sezonu için üç bileşenli trivalan aşıların önerildiği belirtildi.
Mevsimsel influenza virüsleri dünya genelinde sürekli değişim gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü, dolaşımda bulunan virüs tiplerini düzenli olarak takip ederek aşı içeriklerini her sezon güncelliyor. A(H1N1) pdm09, A(H3N2) ve B/Victoria bileşenlerini içeren trivalan aşılar, virüsün yol açabileceği komplikasyonları, hastaneye yatış oranlarını ve mortaliteyi düşürmede temel koruyucu araç olarak kabul ediliyor.
Hazırlanan uzlaşı raporu ile birinci basamak hekimleri başta olmak üzere tüm sağlık çalışanlarına klinik uygulamalarda rehberlik edilmesi amaçlanıyor. Uzmanlar, gribin basit bir soğuk algınlığı olarak görülmemesi gerektiğini ve özellikle yüksek risk grubundaki bireylerin her yıl düzenli aşı yaptırmasının hayati bir korunma adımı olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
