Bazı insanlar vardır, hayata veda ettikten sonra bile yaşamaya, üretmeye ve başkalarına fayda sağlamaya devam eder. Geride bıraktıkları yalnızca güzel hatıralar değil, başkalarının hayatına dokunan çok kıymetli izlerdir. Eskişehir'de yaşanan bir hikâye de bunun en anlamlı örneklerinden biri oldu.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, bundan beş yıl önce hayatını kaybeden 82 yaşındaki Yılmaz Kaplan için düzenlenen "Son Ders" töreni, aslında bir vedadan çok daha fazlasıydı. Çünkü Yılmaz Kaplan, hayattayken aldığı bir kararla bedenini tıp öğrencilerinin eğitimine bağışlamıştı. Beş yıl boyunca yüzlerce tıp öğrencisi ve asistan, insan anatomisini onun sayesinde uygulamalı olarak öğrenme fırsatı buldu. Şimdi ise son dersin ardından bedeni, vasiyeti doğrultusunda ailesine teslim edilerek memleketi Seyitgazi'ye uğurlandı.

İşin en dikkat çekici taraflarından biri de Yılmaz Kaplan'ın bir çiftçi olması ve ilkokul mezunu olmasına rağmen böylesine ileri görüşlü bir karar alabilmesiydi. Kızı Aynur Kaplan Çağırıcı'nın anlattıklarından anlıyoruz ki babası, yaşarken ailesine bu düşüncesini açmış ve onların da onayını almış. Sessiz, sakin ve çalışkan bir insan olarak tarif edilen Kaplan, belki de hayatı boyunca yaptığı en büyük iyiliklerden birini vefatından sonra gerçekleştirdi.

Bugün tıp fakültelerinde kadavra bulmanın ne kadar zor olduğunu biliyoruz. Bir doktorun, özellikle de bir cerrahın yetişmesinde insan anatomisini uygulamalı olarak öğrenmek son derece önemli. Kitaplardan, çizimlerden ve dijital materyallerden elbette çok şey öğrenilebilir. Ancak insan bedenini bütün ayrıntılarıyla tanımak, gelecekte hayat kurtaracak hekimlerin yetişmesi açısından bambaşka bir yere sahip. Yılmaz Kaplan'ın bağışı da tam olarak bu noktada yüzlerce öğrencinin eğitimine katkı sundu.

ESOGÜ Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ferruh Hücel'in açıklamaları da bu konuda önemli bir gelişimi ortaya koyuyor. 1997 yılında göreve başladıklarında kadavra bulmakta büyük güçlük yaşadıklarını, bugün ise toplumsal bilinç sayesinde bağışların arttığını ifade ediyor. Bu sevindirici bir gelişme. Çünkü beden bağışı, yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda bilime ve gelecek nesillere bırakılan çok değerli bir miras.

Elbette böyle bir karar almak kolay değil. İnsanların bedenlerini ölümünden sonra eğitim amacıyla bağışlama fikrine yaklaşımı, toplumsal ve kültürel alışkanlıklar nedeniyle farklılık gösterebilir. Ancak Yılmaz Kaplan örneği bize bir kez daha gösteriyor ki bilgi ve bilinç arttıkça bu konudaki önyargılar da aşılabiliyor. Üstelik burada yalnızca bağışçının değil, ailesinin de gösterdiği anlayış ve destek büyük önem taşıyor.

Bana göre bu hikâyenin en anlamlı tarafı, Yılmaz Kaplan'ın mesleği, eğitim durumu ya da yaşından bağımsız olarak ne kadar büyük bir toplumsal sorumluluk örneği sergilediği. Bir insanın hayatı boyunca öğrendikleri kadar, öğrendiklerini ve sahip olduklarını başkalarına nasıl aktardığı da önemli. Kaplan, belki bir çiftçiydi ama aldığı kararla geleceğin doktorlarına, cerrahlarına ve dolayısıyla şifa bekleyen yüzlerce insana katkı sundu.

Eskişehir'de bu tür bağışların artması, üniversitemizin tıp eğitimine güç katması açısından da son derece kıymetli. Bu nedenle Yılmaz Kaplan'ı ve onun gibi bedenini bilime bağışlayan herkesi saygıyla anmak gerekiyor. Ailesinin gösterdiği duyarlılığı da unutmamak lazım.

Yılmaz Kaplan'ın son dersi, aslında hepimize önemli bir şey öğretti: İnsan, hayattayken olduğu kadar hayata veda ettikten sonra da başkalarına faydalı olabilir. Bazı dersler sınıflarda anlatılmaz, bazı öğretmenler de tahtanın başında durmaz. Yılmaz Kaplan, beş yıl boyunca sessizce öğretti. Şimdi ise geride bıraktığı örnek davranışla daha nice insana ilham vermeye devam edecek.