12 Eylül 1980 askeri darbesinin üzerinden 46 yıl geçmesine rağmen dönemin cezaevlerinde yaşanan işkence ve kötü muameleler, mağdurların anlatımlarıyla yeniden gündeme geldi. Ulucanlar Cezaevi’nde düzenlenen etkinlikte, darbe döneminde cezaevlerinde kalan Hakverdi Satılmış ile çok sayıda ülkücü sanığın avukatlığını yapan Şevket Can Özbay, o yıllarda yaşananları anlattı.
Darbe sonrasında Türkiye genelinde çok sayıda kişi gözaltına alınırken, binlerce kişi askeri mahkemelerde yargılandı. Cezaevlerindeki uygulamalar ise aradan geçen yıllara rağmen dönemin mağdurlarının tanıklıklarıyla gündemdeki yerini korudu.
“Yaşadığımız zulmü unutturmayacağız”
Darbe döneminde tutuklanan ve cezaevinde kalan Hakverdi Satılmış, 1978 yılında henüz 15 yaşındayken cezaevine girdiğini, gözaltı sürecinde işkence gördüğünü ve bir süre Ulucanlar Cezaevi’nde kaldığını anlattı.
12 Eylül sonrasında “MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası” kapsamında 220 kişiyle birlikte idam talebiyle yargılandığını belirten Satılmış, daha sonra çıkarılan af kapsamında serbest bırakıldığını aktardı. Satılmış, Mamak Cezaevi’nde de tutulduğunu ve burada işkence ile kötü muameleye maruz kaldığını söyledi.
Cezaevlerinde hücre uygulamaları, ağır yaşam koşulları, yetersiz beslenme ve hijyen sorunları bulunduğunu anlatan Satılmış, 12 Eylül döneminde ülkücü gençlere yönelik uygulamaların unutulmaması gerektiğini ifade etti.
Satılmış, “Bugün burada bulunuş sebebimiz, 12 Eylül 1980 günü 5 kişilik cuntanın Türk tarihine sürdüğü kara lekeyi unutturmamak adınadır.” dedi.
Darbe dönemindeki gözaltı, yargılama ve idam sayılarına da değinen Satılmış, yaşananların gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini belirterek, dönemin mağdurlarının yaşadıklarının unutulmasının geçmişte verilen mücadeleye haksızlık olacağını söyledi.
Ülkücü sanıkların avukatlığını yaptı
Darbe sonrasında çok sayıda ülkücü sanığın avukatlığını üstlenen Şevket Can Özbay da etkinlikte dönemin yargılama ve cezaevi süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Özbay, 12 Eylül sonrasında yargılanan ülkücülerin avukatlığını yaptığını belirterek, cezaevlerinde tutulan kişilerin ağır işkencelere maruz kaldığını ifade etti.
Dönemin cezaevi koşullarına ve yargılama süreçlerine ilişkin tanıklıklarını aktaran Özbay, darbe döneminde yaşananların toplumsal hafızada korunması gerektiğini dile getirdi.
“Ülkücüler mücadeleden vazgeçmedi”
Satılmış, 12 Eylül döneminde ülkücülerin farklı uygulamalara ve ağır işkencelere maruz bırakıldığını savundu. Aradan geçen 46 yıla rağmen dönemin tanıklarının yaşananları unutmadığını belirten Satılmış, ülkücülerin mücadelelerini sürdürdüğünü söyledi.
Satılmış, “Türk milliyetçileri, ülkücüler asla mücadeleden vazgeçmedi, vazgeçmeyecek, tükenmeyecektir.” ifadelerini kullandı.
Darbe döneminde görev yapan bazı isimlere ilişkin de açıklamalarda bulunan Satılmış, kendilerine yönelik işkence ve kötü muamelelerden sorumlu tuttuğu kişileri unutmayacaklarını ifade etti.
12 Eylül darbesinin ve dönemin cezaevi uygulamalarının gelecek nesillere aktarılması gerektiğini vurgulayan Satılmış, yaşananların unutulmasının geçmişte mücadele edenlere karşı vefasızlık olacağını söyledi.
Etkinlikte konuşan mağdurlar, 12 Eylül döneminde yaşananların yalnızca geçmişte kalmış olaylar olarak görülmemesi, dönemin tanıklıklarının ve cezaevlerinde yaşananların gelecek kuşaklara aktarılması gerektiği mesajını verdi.
