Sağlık Bakanlığı, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine ulaşmasını engellemek amacıyla elektronik yaş doğrulama sistemini devreye almayı hedefliyor. Bakanlıktan edinilen bilgilere göre, Türkiye’de ve dünyada tütün kullanımına ilişkin veriler endişe verici bir tablo ortaya koyarken, özellikle gençler ve genç kadınlar risk grubunda yer alıyor. Mevcut mevzuatta 18 yaş sınırı bulunmasına rağmen, kimlik kontrolünün satış yapan kişilerin inisiyatifinde olması, çocukların tütün ürünlerine erişimini önlemede yetersiz kalıyor.
Tütün kullanımına başlama yaşı düşüyor
Küresel Gençlik Araştırması sonuçları, 13-15 yaş aralığında sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ünün market veya bakkallardan kolaylıkla sigara satın alabildiğini gösteriyor. Türkiye’de ise tütün kullanan kişilerin yüzde 57,5’inin bu alışkanlığa 18 yaşında veya daha önce başladığı belirtiliyor.
Dünya genelindeki tütün kullanıcılarının yüzde 82,6’sının 14-25 yaş aralığında sigaraya başlaması da gençlerin tütün kullanımına karşı korunmasının önemini ortaya koyuyor. Veriler, tütün endüstrisinin gençleri ve genç kadınları hedef alan yaklaşımına ilişkin endişeleri artırıyor.
Genç kadınlarda tütün kullanımı yüzde 107 arttı
Paylaşılan verilere göre, 2012-2025 yılları arasında 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün ürünü kullanımı yüzde 107 yükseldi. Böylece söz konusu yaş grubundaki kullanım oranında 13 yıllık dönemde iki katı aşan artış kaydedildi.
Tütün ürünlerine erken yaşta başlanması ve gençler arasındaki kullanımın yaygınlaşması, satış aşamasındaki denetimlerin güçlendirilmesi ihtiyacını gündeme getiriyor.
Elektronik yaş doğrulama sistemi planlanıyor
Çocukların tütün ürünlerine erişimini sınırlandırmak amacıyla, uluslararası alanda uygulanan elektronik satış ve yaş doğrulama modelinin Türkiye’de de hayata geçirilmesi planlanıyor.
Avrupa Birliği, üye ülkelerde sigara satışında kimlik kontrolü yapılmamasının önüne geçilmesini tavsiye ediyor. Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, ABD, Avusturya, İtalya ve Fransa gibi ülkelerde ise elektronik kimlik doğrulama uygulamalarının uzun süredir kullanıldığı ifade ediliyor.
Planlanan sistemle, satış sırasında yaş kontrolünün daha etkin hale getirilmesi ve 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
