Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelikle sosyal medya platformlarına yaş sınırı ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğu getirildi. 1 Kasım tarihinde yürürlüğe girecek olan düzenleme kapsamında 15 yaşından küçüklerin hesap açması engellenirken, mevcut hesapların durumu için de takvim belirlendi.
e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Standartları
Resmi Gazete’de yayımlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" ile platformların uyması gereken temel kriterler açıklandı. Yeni sisteme göre sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların yaş durumunu hesap oluşturma aşamasında e-Devlet Kapısı aracılığıyla sunulan "yaş doğrulama belirteci" ile teyit edecek. Doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunması esas alınacak ve doğrudan kimlik tespiti yapmak yerine yalnızca belirlenen yaş eşiğinin karşılanıp karşılanmadığını gösteren teknik yöntemler tercih edilecek. Ayrıca bu altyapının, gerçeğe aykırı beyan ve her türlü manipülasyon girişimine karşı teknik açıdan son derece sağlam ve güvenilir olması şart koşulacak.
15 Yaş Üstü Çocuklar İçin Ayrıştırılmış Hizmet Esasları
Yapılan yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kişilerin yeni hesap açma talepleri kesin olarak onaylanmayacak. 15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcılar ise "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" kurallarına tabi tutulacak. Bu süreçte çocuğun yüksek yararı ile fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişim ihtiyaçları gözetilecek. Çocuklara ait kişisel verileri korumak amacıyla platformlar yüksek düzeyde gizlilik ayarlarını varsayılan olarak sunacak. Bu doğrultuda çocuk hesapları otomatik olarak gizli profil şeklinde tanımlanacak; bu hesaplardan canlı yayın açılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
Mesajlaşma Sınırlamaları ve Ebeveyn Denetim Araçları
Ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk kullanıcılar, platformlar üzerinde sadece kendilerinin takip ettiği hesaplardan mesaj alabilecek. Aynı zamanda diğer platform kullanıcıları, çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen profillerden oluşan listelerini görüntüleyemeyecek. Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına kapsamlı ebeveyn denetim araçları sağlama yükümlülüğü de getiriyor. Süreç dâhilinde ebeveynler, çocuklarının hesap ayarlarını doğrudan kontrol altında tutabilecek, günlük kullanım sürelerine sınırlandırmalar getirebilecek ve platform üzerinden gerçekleştirilmek istenen ücretli işlemlere onay verme yetkisine sahip olacak.
Yeni düzenleme, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından dijital mecralardaki çocukların güvenliğini sağlamak, kişisel verilerini korumak ve yaşlarına uygun ayrıştırılmış hizmet almalarını tesis etmek amacıyla detaylı usul ve esaslar çerçevesinde kurgulanmıştır. Sosyal ağ sağlayıcılarının teknik altyapılarını e-Devlet entegrasyonuna ve yeni gizlilik standartlarına uyumlu hale getirmesini amaçlayan hukuki çerçeve Resmi Gazete'de yayımlanarak resmiyet kazanmıştır.
