Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, otomotiv pazarında büyük yankı uyandıran bir incelemeyi tamamlayarak emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yapılan resmi denetimler sonucunda, Japonya merkezli dünyaca ünlü bir otomobil üreticisinin piyasaya sürdüğü son model araca yönelik tanıtımlarında tüketicileri aldatıcı unsurlar kullandığı belirlendi ve firmaya 863 milyon liranın üzerinde rekor bir idari para cezası uygulandı.
Kurulun gerçekleştirdiği detaylı teknik incelemeye göre, söz konusu markanın 2025 model SUV tipi aracı için hazırladığı reklamlar ile bayilerde satışa sunulan fiziksel araçlar arasında ciddi uyumsuzluklar tespit edildi. Reklam kampanyalarında var olduğu iddia edilen pek çok konfor ve güvenlik donanımının, aslında araçta standart veya opsiyonel olarak yer almadığı ortaya çıktı.
Reklamda Olan Ama Araçta Çıkmayan Donanımlar
Tüketicileri hataya sevk eden ve reklam mevzuatına aykırı bulunan eksik donanımlar şu şekilde sıralandı:
-
Arka koltuk yolcuları için tasarlanan arka kol dayama ünitesi,
-
Akıllı telefonlar için sunulduğu belirtilen kablosuz şarj sistemi,
-
Acil durumlar için hayati önem taşıyan stepne (yedek lastik),
-
Kullanım kolaylığı sağlayan arka koltuk gözleri.
Reklam Kurulu, geniş kitlelere ulaştırılan bu ilanların doğrudan tüketiciyi yanıltıcı ve güven sarsıcı nitelikte olduğuna hükmederek cezai işlemi onayladı.
Yanıltılan Tüketicilerin Yasal Hakları Neler?
Kararın ardından açıklamalarda bulunan Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, reklamda vaat edilen özelliklerin üründe bulunmamasının hukuken "ayıplı mal" statüsüne girdiğini belirtti. Ağaoğlu, bu tarz durumlarda mağduriyet yaşayan araç sahiplerinin kanunen sahip olduğu dört seçimlik hakkı şu sözlerle hatırlattı:
“Tüketicinin önünde yasal olarak dört yol bulunuyor. Vatandaşlar aracın tamamen yenisiyle değiştirilmesini isteyebilir, mevcut eksikliğin ücretsiz onarımını talep edebilir, sözleşmeyi tamamen feshederek parasını geri alabilir ya da ayıp oranında bedel indirimi isteyebilir.”
Ağaoğlu, otomotiv gibi yüksek bütçeli sektörlerde tüketiciler tarafından genellikle en makul çözüm olan "ayıp oranında indirim" yani para iadesi talebinin tercih edildiğini ifade etti. Ayrıca, mağdur vatandaşların Reklam Kurulu'na yapacağı başvuruların hem süreci hızlandıracağını hem de kuruldan çıkacak resmi raporların mahkemelerde tüketici lehine çok güçlü birer delil teşkil edeceğini sözlerine ekledi.
