Doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanmaları ile Bağ-Kur ihyası üzerinden prim günlerini tamamlamayı hedefleyen vatandaşlar için 31 Aralık tarihi büyük bir önem taşıyor. 1 Ocak itibarıyla asgari ücrete yapılacak zam oranları doğrudan borçlanma maliyetlerine yansıyacak. Erken emeklilik planı yapanların mevcut bedellerden yararlanabilmesi için başvurularını yıl sonuna kadar tamamlaması gerekirken, ödemelerin ise başvuru tebliğ tarihinden sonra belirlenen yasal süreler içinde yapılması imkanı sunuluyor.
Doğum Borçlanmasında Yeni Yılda Oluşacak Maliyet Artışı
Doğum borçlanması hesaplaması yapılırken başvuru sahibinin dikkate alacağı en düşük aylık tutar, başvuru tarihindeki brüt asgari ücretin yüzde 32’si oranında belirlenmektedir. Halihazırda uygulanan asgari ücret rakamlarına göre 1 aylık doğum borçlanması en az 10 bin 569,60 TL seviyesinde yer alırken, 2 yıllık (24 aylık) toplam borçlanma tutarı ise 253 bin 670,40 TL olarak hesaplanmaktadır.
Asgari ücrete gelmesi muhtemel zam oranlarına göre borçlanma maliyetleri belirgin biçimde değişkenlik gösterecektir. Olası bir yüzde 28,4’lük artış durumunda aylık borçlanma ödemesi 13 bin 571,37 TL’ye yükselirken, 2 yıllık toplam doğum borçlanması 325 bin 712,79 TL seviyesine ulaşacaktır. Bu durum, 2 yıllık borçlanma yapacak bir kişinin cebinden yaklaşık 72 bin TL daha fazla para çıkması anlamına gelmektedir. Alternatif senaryolarda ise asgari ücretin yüzde 30 oranında artması halinde 2 yıllık ödeme tutarı 329 bin 771,52 TL’ye, yüzde 35 oranında bir zam yapılması durumunda ise 342 bin 455,04 TL’ye çıkacaktır.
Askerlik ve Yurt Dışı Borçlanmalarında Yüzde 45 Oranı
Askerlik, yurt dışı ve benzeri diğer hizmet borçlanmalarında uygulanan oran, doğum borçlanmasından farklı olarak brüt asgari ücretin yüzde 45’i üzerinden yürütülmektedir. Mevcut şartlarda bu hizmet borçlanmaları için belirlenen en düşük günlük tutar 495,45 TL, aylık borçlanma bedeli ise 14 bin 863,50 TL olarak ödenmektedir. Toplam 18 aylık bir askerlik borçlanmasının güncel maliyeti ise 267 bin 543 TL düzeyinde bulunmaktadır.
Yeni yılda gerçekleşecek asgari ücret artışı bu gruptaki borçlanma maliyetlerini daha yüksek oranlarda etkileyecektir. Yüzde 28,4’lük zam senaryosunda 18 aylık askerlik borçlanması bedeli 343 bin 525,21 TL’ye ulaşarak yaklaşık 76 bin TL’lik bir artış sergileyecektir. Zam oranının yüzde 30 olarak uygulanması durumunda ödenmesi gereken miktar 347 bin 805,90 TL’ye, zam oranının yüzde 35’e ulaşması halinde ise toplam tutar 361 bin 183,05 TL seviyesine yükselecektir.
Ödeme Süreleri ve e-Devlet Başvuru Kolaylığı
Bağ-Kur ihya işlemleri de tıpkı hizmet borçlanmaları gibi asgari ücret artışından doğrudan etkilenen kalemler arasında yer almaktadır. Oluşacak maliyet artışlarından etkilenmek istemeyen kişilerin başvurularını en geç 31 Aralık tarihine kadar yapması şarttır. Ödemelerin başvuru ile aynı gün yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır; bu süreç e-Devlet portalı üzerinden hızlıca başlatılabilmektedir. Yıl sonuna kadar dijital ortamda başvurusunu tamamlayan vatandaşlar, güncel ve daha düşük olan tutarlar üzerinden borçlanma hakkını elde etmiş sayılacaktır.
Başvurunun onaylanıp hesaplanan maliyetin tebliğ edilmesinin ardından ödeme safhasında yasal süreler devreye girmektedir. Askerlik ve doğum gibi hizmet borçlanması türlerinde hesaplanan toplam bedelin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde ilgili banka hesaplarına yatırılması zorunludur. Yurt dışı borçlanmaları ile Bağ-Kur ihya süreçlerinde ise hak sahiplerine tebliğ tarihinden itibaren 3 aylık bir ödeme süresi tanınmaktadır.
Hizmet borçlanması ve Bağ-Kur ihyası, eksik prim günleri nedeniyle emeklilik hakkı kazanamayan vatandaşlara prim tamamlama olanağı sunan yasal mekanizmalardır. Hizmet borçlanmasında kişi, toplam borçlanabileceği sürenin tamamını ödemek zorunda kalmadan yalnızca emeklilik için ihtiyaç duyduğu prim günü kadar kısmi borçlanma yapabilmektedir. Ancak Bağ-Kur ihya işlemlerinde durum farklılık gösterir; geçmişte durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamının ihya edilmesi şarttır ve mevzuat gereği kısmi ihya yapılmasına izin verilmemektedir.
