ürkiye’de giderek yayılan ve kalp, böbrek, göz ile sinir sistemini olumsuz etkileyen diyabet vakalarında endişe verici bir artış yaşanıyor. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Gökalp, Türkiye'de yetişkin nüfusta diyabet görülme sıklığının yüzde 20'ye ulaştığını belirterek, her 3 diyabetli yetişkinden birinin hastalığının farkında olmadığını açıkladı.
"15 Yılda Yüzde 14'ten Yüzde 20'ye Yükseldi"
Türkiye'deki diyabet tablosunun yıllar içindeki değişimine dikkat çeken Prof. Dr. Deniz Gökalp, "On beş yıl önce yapılan çalışmalarda yetişkin nüfusta diyabet görülme sıklığı yüzde 14 civarındayken günümüzde bu oran yaklaşık yüzde 20'ye ulaşmıştır. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 10 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor. Maalesef her 6 saniyede 1 kişi diyabet nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Eskiden sosyoekonomik düzeyi yüksek ülkelerde daha sık görülürken, günümüzde diyabetli bireylerin yüzde 75'i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır" ifadelerini kullandı.
Fazla Kilo ve Hareketsizlik Risk Faktörleri Arasında
Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki farklara değinen Gökalp; karın çevresindeki yağlanma, fiziksel hareketsizlik, ilerleyen yaş, ailede diyabet öyküsü ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının riski artırdığını söyledi. Gökalp, "Pankreasın beta hücrelerinin bağışıklık sistemiyle ilişkili hasarı sonucu insülin eksikliği gelişir ve Tip 1 diyabet ortaya çıkar. Tip 2 diyabet ise insülin direnci veya insülin salgılanmasındaki bozukluk sonucu gelişir. Özellikle Tip 2 diyabet açısından fazla kilo ve obezite önemli risk faktörleridir" dedi.
"Artık Her Hastaya Aynı Tedavi Uygulanmıyor"
Diyabet tedavisinde kişiye özel yaklaşımların öne çıktığını belirten Prof. Dr. Gökalp, şu bilgileri verdi:
"Günümüzde bireyselleştirilmiş tedaviler tercih edilmektedir. Hastanın kalp hastalığı, obezite durumu ile böbrek ve karaciğer fonksiyonları değerlendirilerek tedavi belirleniyor. Son yıllarda böbreklerden glukoz atılımını artıran SGLT2 inhibitörleri ve iştah üzerinde etkili GLP-1 analogları grubu ilaçlar; kilo kontrolünün yanı sıra kalp ve damar sağlığı açısından sağladıkları faydalarla ön plana çıkmaktadır."
Yapay Pankreas ve Sensörlü Glukoz Takibi Teknolojisi
Diyabet yönetimini kolaylaştıran modern teknolojileri de anlatan Prof. Dr. Gökalp, halk arasında "yapay pankreas" olarak bilinen yapının organ değil; pompa, sensör ve yazılımdan oluşan akıllı bir insülin sistemi olduğunu vurguladı. Kol üzerine takılan sürekli glukoz izleme sensörlerinin cep telefonları üzerinden parmak delmeden takip imkânı sunduğunu belirten Gökalp, tedavi planlamasının hastanın yaşı ve bireysel ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini kaydetti.
