Odunpazarı Belediyesi Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi (ESGO), şehrin eğitim altyapısına ışık tutan ‘Türkiye ve Eskişehir’de Okul Öncesi Eğitim Hizmetlerinin Durumu’ raporunu yayımladı. Rapora göre Eskişehir, Türkiye ortalamasının üzerinde bir performans sergilese de kentteki her üç çocuktan ikisi okul öncesi eğitim sisteminin dışında kalıyor. Özellikle 0-2 yaş grubunda kamusal hizmetin yok denecek kadar az olması, kadın istihdamını ve fırsat eşitliğini tehdit eden en büyük unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Rakamlarla Eskişehir’in Eğitim Tablosu
ESGO raporu, Eskişehir’deki 0-5 yaş nüfusun eğitime erişim durumunu şu çarpıcı verilerle ortaya koydu:
-
Toplam 0-5 Yaş Çocuk Sayısı: 51.987
-
Hizmet Alabilen Çocuk Sayısı: 18.605
-
Hizmet Alamayan Çocuk Sayısı: 33.382
-
Sistem Dışında Kalan Oran: %64,2
Kreşlerde Kamu Yokluğu: Yük Belediyelerin Sırtında
Raporda, Eskişehir’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı tek bir kamu kreşi bile bulunmadığına dikkat çekildi. Mevcut kapasite ağırlıklı olarak özel sektör ve belediyeler üzerinden yürütülüyor:
-
Özel Kreşler: 19 kurumda 1.666 çocuk.
-
Odunpazarı Belediyesi: 18 kreş ile 1.179 çocuğa hizmet vererek kamusal boşluğu büyük ölçüde kapatıyor.
-
Tepebaşı Belediyesi: 5 merkez ile 182 çocuğa eğitim veriyor.
Devasa Altyapı Açığı: 1.670 Yeni Derslik Şart
Mevcut açığın kapanması için Eskişehir’de devasa bir yatırım hamlesine ihtiyaç duyuluyor. Rapora göre sistem dışında kalan 33 binden fazla çocuğun eğitime dahil edilebilmesi için;
-
En az 1.670 yeni derslik inşa edilmeli.
-
Kapasiteye göre ortalama 112 ile 334 arasında yeni okul binası yapılmalı.
-
Özellikle 5 yaş dışındaki (0-4 yaş) grubun erişimi için acil eylem planı oluşturulmalı.
Çözüm Önerileri: Ne Yapılmalı?
ESGO raporunda çözüm için hem yerel hem de ulusal düzeyde şu politika önerileri sunuldu:
-
Belediyelere Destek: Belediyelerin kreş açabilmesi için merkezi bütçeden özel teşvikler sağlanmalı.
-
Zorunlu Eğitim: 5 yaş zorunluluğu kademeli olarak 3 yaşa kadar çekilmeli.
-
İşyerlerinde Kreş: 150’den fazla kadın çalışanı olan işyerlerinde kreş zorunluluğu yasası etkin şekilde uygulanmalı.
-
Bütüncül Model: Sadece eğitim değil; bakım, beslenme ve sosyal desteği içeren bütüncül bir model hayata geçirilmeli.
Eğitimde Memnuniyet Çakılıyor
TÜİK verilerinin de yer aldığı raporda, Türkiye genelinde eğitim memnuniyetinin son 12 yılda 13 puan düştüğü hatırlatıldı. Okul öncesi eğitime erişimin bir "imtiyaz" olmaktan çıkıp "hak" haline gelmesi gerektiği vurgulanan raporda, Eskişehir'deki durumun iyileştirilmemesi halinde sosyal ve ekonomik kalkınmanın sekteye uğrayacağı uyarısı yapıldı.
