Bayram dönemlerinde artış gösteren tatlı, çikolata ve hamur işi tüketimi; diyabet hastaları, insülin direnci bulunanlar ve kronik rahatsızlığı olan bireyler için ciddi sağlık riskleri barındırıyor. Central Hospital Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Göktuğ Sarıbeyliler, özellikle sıcak havalarda yapılan beslenme hatalarının vücudu zorladığını ifade ederek, bayramı sağlıklı geçirmek adına porsiyon kontrolü ve dengeli beslenme uyarılarında bulundu.
Aç Karna Tatlı Tüketiminden Kaçınılmalı
Uzun süreli açlıkların ardından yoğun şeker barındıran gıdaların tüketilmesi, kan şekerinin ani bir şekilde tepe noktasına ulaşmasına yol açıyor. Dr. Göktuğ Sarıbeyliler, bayram sabahına protein yönünden dengeli ve hafif bir kahvaltı ile başlanması gerektiğinin altını çiziyor. Şekerleme, çikolata veya baklava gibi yiyeceklerin aç karna yenmesinin vücut dengesini sarstığını belirten uzman, bu tür ikramların mutlaka ana öğünlerin ardından ve oldukça küçük porsiyonlar halinde tüketilmesi gerektiğini vurguluyor.
Şerbetli Tatlılar Yerine Sütlü Alternatifler Seçilmeli
Geleneksel bayram ziyaretlerinde ikram edilen ağır ve şerbetli hamur tatlıları yerine, sindirimi daha kolay olan sütlü veya meyveli alternatiflerin tercih edilmesi öneriliyor. Kültürümüzde yaygın olan "bir tabaktan bir şey olmaz" yaklaşımının gün sonunda vücuda fark edilmeden yüksek bir kalori ve şeker yükü bindirdiğini ifade eden Sarıbeyliler; baklava yerine sütlaç, güllaç ya da meyve bazlı tatlıların seçilmesinin çok daha sağlıklı birer adım olacağını belirtiyor.
Diyabet Hastalarının Rutinleri Korunmalı
Bayram ziyaretleri ve değişen günlük programlar, öğün saatlerinin kaymasına neden olarak diyabet hastaları için gizli bir tehdit oluşturuyor. Bu süreçte insülin ve ilaç düzeninin hiçbir şekilde aksatılmaması, tam saatinde uygulanması gerekiyor. İlaç kullanan bireylerin uzun süre aç kalmaktan kaçınması kadar sık aralıklarla şekerli gıda tüketmesinden de uzak durması hayati önem taşıyor. Hastaların bayram boyunca kan şekeri ölçümlerini daha sık yapmaları ve su tüketimini artırmaları tavsiye ediliyor.
Çocuklarda Aşırı Şeker Tüketimi Denetlenmeli
Bayram günlerinde çocukların tükettiği çikolata ve şeker miktarı üzerinde de ebeveynlerin sıkı bir kontrol sağlaması gerekiyor. Kontrolsüz ve aşırı şeker alımı çocuklarda ani enerji dalgalanmalarına, mide rahatsızlıklarına ve uyku düzeninin bozulmasına sebebiyet verebiliyor. Ailelerin gün boyu sürekli şekerleme yenmesine izin vermemesi, porsiyonları sınırlandırması ve çocukların sıvı alımını desteklemek adına su tüketimine ekstra özen göstermesi gerektiği önemle aktarılıyor.
Bayram sofraları ve ikramlar kültürel yaşamın vazgeçilmez bir parçasını oluştursa da, ölçüsüz gıda tüketimi özellikle kronik sağlık sorunları yaşayan bireylerde akut rahatsızlıkları tetikliyor. Diyabet hastalarında ani kan şekeri yükselmeleri; halsizlik, baş dönmesi, çarpıntı, bulanık görme ve tansiyon düzensizlikleri gibi klinik şikayetlerle kendini gösteriyor. Yanlış beslenme alışkanlıklarının getirdiği bu olumsuz tablolar, bayram dönemlerinde acil servislere başvuru oranlarında da artışa neden olabiliyor.
Sağlıklı bir bayram geçirmek adına güne kahvaltıyı atlamadan başlamak, şekerli ve asitli içecekler yerine su veya maden suyunu tercih etmek büyük önem taşıyor. Uzmanlar, meyve tüketiminde bile porsiyon kontrolünün elden bırakılmaması gerektiğini hatırlatırken, bayram ziyaretleri arasında yapılacak kısa mesafeli yürüyüşlerin de sindirimi kolaylaştıracağını ve kan şekerini dengelemeye yardımcı olacağını belirtiyor.
