Euronews’in derlediği güncel verilere göre Avrupa genelinde market fiyatları ülkeden ülkeye büyük farklılıklar gösteriyor. İsviçre market alışverişinde en pahalı ülke olarak öne çıkarken, Moldova listenin en ucuz sırasında yer alıyor. Türkiye ise Avrupa Birliği ortalamasının altında kalan market fiyat endeksine rağmen bölgedeki en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülke konumunda bulunuyor.
Avrupa’da Market Alışverişinin En Pahalı ve Ucuz Olduğu Ülkeler
Numbeo veri tabanının 2026 ortası verilerini inceleyen Euronews Business, AB ortalamasını 100 puan kabul ederek bir karşılaştırma hazırladı. Buna göre Avrupa’nın en pahalı market alışverişine sahip ülkesi 189,2 puanla İsviçre oldu. Bu durum, İsviçre’deki fiyatların AB ortalamasından yüzde 89,2 daha yüksek olduğunu gösteriyor. İsviçre’yi 183,6 puanla İzlanda, 154,4 puanla Norveç, 134,9 puanla Lüksemburg ve 128,4 puanla Danimarka takip ediyor. Diğer Kuzey Avrupa ülkelerinden Finlandiya 119,7, İsveç ise 116,6 puanla AB ortalamasının üzerinde yer alıyor.
Öte yandan listenin en altında 57,2 puanla Moldova bulunuyor ve bu ülkedeki market fiyatları AB ortalamasının yüzde 42,8 altında seyrediyor. AB üyesi ülkeler arasında en ucuz market alışverişi ise 66,7 puanla Romanya’da yapılıyor. Bölgesel olarak Doğu Avrupa ve Balkan ülkelerinde fiyatlar genel olarak daha düşük seviyelerde izleniyor. Kuzey Makedonya 59,8, Bosna-Hersek 67,9 ve Sırbistan 68,8 puanla ortalamanın oldukça altında kalan diğer ülkeler arasında sıralanıyor.
Türkiye’nin Fiyat Endeksi ve Gıda Enflasyonundaki Durumu
Türkiye, 82,1 puanlık market fiyatları endeksiyle AB ortalamasının altında bir grafik çiziyor. Bu seviye ile Portekiz, Polonya ve Bulgaristan gibi bazı AB üyesi ülkelerden daha pahalı bir konumda yer alsa da genel AB ortalamasına kıyasla daha erişilebilir fiyatlar sunuyor. Ancak Türkiye, nominal market fiyatlarında AB ortalamasının altında kalmasına karşın Avrupa’nın en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülkesi olarak dikkat çekiyor. Euronews’in eylül ayı verilerine göre Türkiye’de 2021-2026 yılları arasında gerçekleşen gıda enflasyonu yüzde 752 seviyesine ulaştı.
Avrupa’nın Büyük Ekonomilerinde ve 18 Ürünlük Sepette Fiyatlar
Avrupa’nın beş büyük ekonomisi ele alındığında Fransa, AB ortalamasından yüzde 27,5 daha yüksek fiyatlarıyla en pahalı ülke olarak öne çıkıyor. Birleşik Krallık 111,9, Almanya 111,6 ve İtalya 110,2 puanla birbirine yakın seviyelerde bulunurken, İspanya 89,7 puanla bu grup içinde AB ortalamasının altında kalan tek ülke oluyor. Avusturya (124,5), İrlanda (122), Belçika (117,6) ve Hollanda (116,4) da ortalamanın üzerinde yer alan diğer Avrupa ülkeleridir.
Numbeo’nun listeledği ürünlerden sigara hariç tutularak hazırlanan 18 ürünlük standart bir alışveriş sepeti, AB genelinde ortalama 69,84 euro tutuyor. Aynı sepet İsviçre’de 137,90 euro, Norveç’te 116,10 euro, Lüksemburg’da 99 euro, Avusturya’da 88,10 euro ve Danimarka’da 87,70 euro maliyet çıkarıyor. Beş büyük ekonomi arasında Fransa’da bu sepet 87,40 euro iken İtalya’da 80 euro, Almanya’da 75,20 euro, Birleşik Krallık’ta 69,10 euro ve İspanya’da 63 euro seviyesindedir. Sepetin en ucuz olduğu ülkeler ise 41,10 euro ile Moldova, 43,90 euro ile Kuzey Makedonya ve 45,50 euro ile Kosova olarak sıralanmaktadır.
Eurostat verilerine göre gıda ve alkolsüz içecekler, Avrupa Birliği genelinde hane halkı harcamalarının ortalama yüzde 13,6’sını oluştururken, konut ve faturaların payı yüzde 23,6 seviyesinde yer alıyor.
Uzmanlar, mutlak fiyatların düşüklüğünün doğrudan yüksek satın alma gücü anlamına gelmediğini vurguluyor. Tuscia Üniversitesi öğretim üyesi Ilaria Benedetti ve Corvinus Üniversitesi öğretim üyesi Jeremias Mate Balogh’a göre; düşük fiyatlı ülkelerde hane halkları bütçelerinden gıdaya daha fazla pay ayırmak zorunda kalabiliyor. Örneğin Romanya’da gıda fiyatları ucuz olmasına rağmen hane bütçesinin yüzde 23,1’i gıdaya gidiyor. Ücretler, vergiler, arazi ve işçilik maliyetleri, perakende yapısı, lojistik, verimlilik ve döviz kurları gibi unsurlar ülkeler arasındaki bu maliyet farklarını oluşturan temel etkenlerdir.
