Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren; karpuz, kavun, kiraz, çilek, üzüm ve eriğin yüksek su, vitamin, mineral ve antioksidan içerikleriyle sağlığı desteklediğini belirterek, bu meyvelerden maksimum fayda sağlamak için porsiyon kontrolünün hayati önem taşıdığını ifade etti.
Karpuz ve Kavunun Vücuda Katkıları
Yüzde 90’ı aşan su oranıyla karpuz, yaz aylarında vücudun sıvı gereksinimini karşılarken lifli yapısıyla sindirim sistemini düzenlemektedir. A, B6, C vitaminleri ile potasyum ve magnezyum içeren karpuz, kas kramplarını hafifletmektedir. Karpuza kırmızı rengini veren likopen antioksidanı; kalp damar hastalıkları, diyabet, kanser ve kemik erimesine karşı koruyucudur. Kabuğa yakın beyaz kısımda bulunan sitrülin ve arginin ise kan basıncını dengeleyip bağışıklığı desteklemektedir.
Kavun ise selenyum, beta karoten, C vitamini, lutein, kolin ve zeaksantin gibi antioksidanlar sayesinde oksidatif stresi azaltarak bağışıklığı güçlendirir ve kansere karşı koruma sağlar. Yüksek su ve lif içeriğiyle sindirimi destekleyen kavun, potasyum ile kan basıncını dengeler. Ancak yüksek glisemik indeksi nedeniyle diyabet hastaları tarafından sınırlı tüketilmelidir.
Karpuz için ideal porsiyon üç parmak kalınlığında iki dilim, kavun için ise üç parmak genişliği ve uzunluğunda iki dilimdir. Bakterilerin iç kısma taşınmaması için bu meyveler kesilmeden önce mutlaka yıkanmalıdır.
Kiraz ve Çileğin Besin Değerleri
A, C, B, K vitaminleri ile potasyum, magnezyum, manganez ve bakır mineralleri yönünden zengin olan kiraz, ürik asidin atılmasını sağlayarak gut ve eklem ağrılarını hafifletmektedir. İçerdiği melatonin uyku kalitesini artırırken, C vitamini yaşlanma karşıtı etki sunmaktadır. Düşük glisemik indeksli kirazın aşırı tüketimi ishale yol açabileceğinden, özellikle kalp ve tansiyon hastaları porsiyon kontrolüne uymalıdır. Kirazda ideal porsiyon 13-15 adet iri boydur.
Çilek; C, B grubu, K ve E vitaminleri ile kalsiyum, demir, magnezyum ve bakır içermektedir. Yapısındaki ellagik asit, antosiyanin, kuersetin ve kaempferol antioksidanları kansere karşı koruma sağlarken, kötü kolesterolün (LDL) düşmesine ve kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Folat (B9) içeriği ise halsizliği azaltmaktadır. Alerjik reaksiyon riski taşıyan çileğin, pestisit kalıntılarından arınması için yıkandıktan sonra 5-10 dakika karbonatlı suda bekletilip durulanması önerilir. İdeal çilek porsiyonu 7-8 iri veya 15 orta boydur.
Üzüm ve Eriğin Koruyucu Etkileri
Üzüm; vitamin ve minerallerin yanı sıra antosiyanin, flavanol, fenolik asitler, kateşin ve resveratrol bileşikleri barındırmaktadır. Özellikle siyah üzümdeki resveratrol kalp ve damar sağlığını desteklerken, demir içeriği kan yapımını, karotenoidler ise göz sağlığını korumaktadır. Yüksek glisemik indeksi nedeniyle diyabetlilerin dikkatli tüketmesi gereken üzümde ideal porsiyon 20 iri veya 25-30 küçük boydur.
Erik ise yüksek C, A, K ve B grubu vitaminleri ile potasyum, kalsiyum, demir ve magnezyum içermektedir. C vitamini ve antioksidanlar bağışıklığı güçlendirip demir emilimini artırırken; K vitamini ile magnezyum kemik sağlığını destekler. A ve C vitaminleri kolajen üretimine katkı sağlayarak cildi besler. Beta karoten göz sağlığını korurken, yüksek lif içeriği tokluk süresini uzatır ve kabızlığı önler. Düşük glisemik indeksli eriğin ideal porsiyon miktarı 9-10 adettir.
Yaz meyveleri, yüksek hava sıcaklıkları nedeniyle vücudun sıvı ve mineral kaybettiği dönemlerde doğal birer takviye görevi üstlenmektedir. Doğru porsiyonlarda ve mevsiminde tüketilen taze meyveler, içerdikleri biyoaktif bileşenler sayesinde kronik hastalıklara karşı hücresel düzeyde koruma kalkanı oluşturmaktadır.
Yaz aylarında ferahlatıcı özellikleri ve zengin içerikleriyle öne çıkan bu 6 meyve, dengeli bir beslenme modelinin sağlıklı birer parçasını oluşturmaktadır. Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, meyvelerin sağladığı faydaları maksimuma çıkarmak ve içeriklerindeki şeker oranının olumsuz etkilerinden korunmak adına bireylerin porsiyon limitlerine bağlı kalmaları gerektiğinin altını çizmektedir.
