Gökbilimciler ilk kez, Neptün büyüklüğünde olan ve ana yıldızının ters yönünde, yörüngesi 136 derece eğik bir M cüce ötegezegeni keşfettiler; bu benzersiz sistem gezegenlerin oluşum süreçlerine dair yeni sorular ortaya çıkarıyor.
GJ 3090 b Gezegeninin Benzersiz Yörüngesi
IFLScience'ın haberine göre, GJ 3090 b gezegeni, Güneş'ten daha küçük ve soğuk bir yıldız türü olan M cüce yıldızının etrafında, ana yıldızına göre 136 derece eğik bir yörüngeyle dönmektedir. Bu durum, geriye doğru hareket eden bir M cüce yıldızının yörüngesinde bulunan keşfedilen ilk ötegezegen olma özelliğini taşımaktadır. Gezegenler normalde ana yıldızlarının etrafındaki gaz ve toz disklerinden oluşur. Yıldız ve madde diski çoğunlukla aynı yönde döndüğü için oluşan gezegenler de benzer yönde hareket etme eğilimi gösterir. Bilim insanları daha önce geriye doğru hareket eden gezegenler bulmuş olsa da bunlar çok sayıda gezegene sahip dev yıldızların çevresinde veya ikili yıldız sistemlerinde yer alıyordu. GJ 3090 b ise küçük bir M cüce yıldızının etrafında dönmesi ve bu sistemdeki bilinen tek gezegen olması bakımından benzersizdir; bu durum yörüngesinin kökenini açıklamayı zorlaştırmaktadır. Araştırma ekibi yıldız sistemini derinlemesine gözlemleyerek GJ 3090 b'nin yörüngesini üç boyutlu olarak yeniden oluşturmuş ve eğiklik açısının 90 derecenin üzerinde olduğunu belirlemiştir.
Yörünge Kökenine Dair Hipotezler
Güneş Sistemi'ndeki sekiz gezegenin tümü Güneş'in dönüş düzleminden sadece birkaç derece sapmakta ve aynı yönde hareket etmektedir. Londra Queen Mary Üniversitesi'nden çalışmanın baş yazarı Dr. Andrew Winter, bu sistemin hem yıldıza göre eğik hem de zıt yönde dönmesi nedeniyle dikkat çekici olduğunu belirtmiştir. Genellikle bu tür sıra dışı yörüngeler eşlik eden bir yıldız veya başka bir dev gezegenle olan güçlü yerçekimi etkileşimi yüzünden oluşur; ancak araştırma ekibi GJ 3090 sisteminde böyle bir nesnenin varlığına dair kanıt bulamamıştır. Bir diğer hipotez ise GJ 3090 b'nin orijinal diskten farklı bir dönüş yönüne sahip ikincil bir protoplaneter diskten oluşmuş olabileceğidir. Bu hipotez doğruysa gezegen, büyük bir cisim tarafından ters yörüngeye itilmek yerine özel yörünge yönelimini doğrudan oluşumundan miras almış olabilir.
