Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik önemli açıklamalarda bulundu. İnsülinin keşfinde kritik rol oynayan Frederick Banting’in doğum günü anısına kutlanan bu özel günde, bu yılki temanın “Diyabette Erken Eylem” olarak belirlendiğine dikkat çekildi.
Dünyada Her İki Diyabetliden Biri Hastalığının Farkında Değil
Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, diyabetin günümüzde giderek yayılan küresel bir halk sağlığı sorunu olduğunun altını çizerek şu verilere dikkat çekti:
-
Milyonlarca İnsan Etkileniyor: Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 verilerine göre, dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor.
-
Tanı Almayanlar: Bu kişilerin yaklaşık 252 milyonu (yaklaşık her iki kişiden biri) hastalığının henüz farkında olmadan yaşamını sürdürüyor.
-
Tip 2 Diyabet Yaygınlığı: Tüm vakaların yüzde 90’ından fazlasını tip 2 diyabet oluşturuyor. Fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve genetik yatkınlık hastalığın tetikleyicileri arasında yer alıyor.
Diyabet Belirtilerine Karşı Uyarı
Tip 2 diyabetin uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğine işaret eden Prof. Dr. Yorulmaz; aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesinin temel belirtiler arasında yer aldığını belirtti. Özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren veya gebelikte şeker yüksekliği yaşamış kişilerin düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiği vurgulandı.
Sağlıklı Yaşam Alışkanlıklarıyla Diyabeti Önlemek Mümkün
Tip 2 diyabetin gelişmesini önlemenin veya geciktirmenin mümkün olduğunu belirten Yorulmaz, alınabilecek temel önlemleri şöyle sıraladı:
-
Sağlıklı ve dengeli beslenmek, şekerli içeceklerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan uzak durmak,
-
Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapmak,
-
Sağlıklı kiloyu korumak ve sigara kullanmamak.
Kontrol altına alınmayan diyabetin kalp-damar hastalıklarından böbrek yetmezliğine, görme kaybından diyabetik ayağa kadar ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği hatırlatılarak, "Diyabet riskinizi öğrenin, belirtileri önemseyin, düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin. Unutmayın, diyabette erken tanı ve doğru müdahale hayat kurtarır" çağrısında bulunuldu.
