Odunpazarı Belediyesi Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi (ESGO) tarafından yayımlanan araştırma, kente kazandırılması planlanan yeni AVM ve karma kullanım projelerinin ticari dengeleri, trafiği ve küçük esnafı nasıl etkileyeceğini ortaya koydu.
500’ün Üzerinde Yeni Ticari Alan Gündemde ESGO tarafından hazırlanan “Eskişehir’de AVM Yatırımları ve Yeni Çekim Merkezleri” başlıklı çalışmada, yapımı devam eden rezidans ve AVM projelerinde 500'den fazla yeni mağaza ve dükkânın devreye gireceği tespit edildi. Yaklaşık 928 bin nüfusa sahip kentte, nüfus artış hızının düşmesi ve yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle ticari alan arzının tüketim talebinden daha hızlı büyüme riski taşıdığı vurgulandı. Yatırımların sadece geleneksel Tepebaşı aksında değil; CityPark, Sarar Doğal AVM, GamGam City, Bulvar AVM, Hill City, Odunpazarı Park, Es Vadi ve Yiğitler AVM gibi projelerle kentin doğu, merkez ve kuzeybatı bölgelerine yayılarak çok merkezli bir yapı oluşturduğu kaydedildi.
Yeni Çekim Merkezleri, Kent Merkezi ve Esnafa Etkileri Şehir Hastanesi ile Fuar ve Kongre Merkezi karşısındaki CityPark’ın sağlık ve konaklama odaklı bir yapıya kavuşması beklenirken; eski otogar alanında yükselen Sarar Doğal AVM'nin kentsel dönüşüm niteliği taşıdığı ifade edildi. Ancak bu dev projelerin Yunus Emre Caddesi, Hamamyolu, Asarcıklı, Köprübaşı ve Taşbaşı gibi geleneksel ticaret akslarındaki küçük esnaf üzerinde rekabet baskısı oluşturacağı bildirildi. Esnaf Odası temsilcileri ve şehir plancıları; otopark sıkıntısı, yüksek kiralar ve kültürel belleğin kaybolma riski nedeniyle AVM’lerin şehir dışına taşınması gerektiğine ve bütüncül bir ulaşım planlamasına dikkat çekti.
Gelecek Senaryoları ve Perakende İzleme Sistemi Önerisi Tüketici profilindeki genç nüfusa karşın e-ticaretin gelişmesi ve satın alma gücündeki sınırlılıklar nedeniyle geleceğin ticari alanlarında yalnızca mağaza sayısının değil; kültür, sanat, gastronomi ve sosyal yaşam alanlarının belirleyici olacağı aktarıldı. ESGO, kontrolsüz büyümenin önüne geçmek amacıyla yerel yönetimler, üniversiteler ve meslek odaları iş birliğiyle bir "Perakende İzleme Sistemi" ile "AVM Etki Değerlendirme Sistemi" kurulmasını, geleneksel esnafın dijital dönüşümünün desteklenmesini ve otopark master planı hazırlanmasını önerdi.
Eskişehir’de organize perakende sektörü uzun yıllardır ağırlıklı olarak Tepebaşı bölgesinde kümelenmiş durumdaydı. Kent genelinde yürütülen kentsel dönüşüm, karma konut projeleri ve yeni ulaşım aksları, ticaretin kentin doğu ve güney akslarına doğru kaymasına ve çok merkezli bir kentsel büyüme modelinin tartışılmasına zemin hazırladı.
Eskişehir'de ardı ardına hayata geçirilen AVM ve karma kullanım projeleri kente ekonomik dinamizm getirme potansiyeli taşısa da, planlama olmaksızın artan ticari alan arzı dükkânların boş kalması ve kent içi trafiğin kilitlenmesi riskini barındırıyor. Kent merkezindeki geleneksel esnafın korunması ve sürdürülebilir bir ticaret ekosisteminin kurulması için bütüncül stratejilere ihtiyaç duyuluyor.
