Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve gelmesinin ardından adalet hizmetlerinin hızlandırılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması amacıyla birçok yeni uygulama hayata geçirildi. Fiziki altyapıdan insan kaynağına, dijital dönüşümden çocuk adaletine kadar geniş kapsamlı çalışmalar yürütülürken, faili meçhul olayların aydınlatılmasına yönelik özel çalışma da başlatıldı.
638 faili meçhul dosya yeniden incelendi
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı aracılığıyla geçmiş yıllarda sonuçlandırılamayan faili meçhul cinayet ve kayıp şahıs dosyaları yeniden ele alındı.
Bu kapsamda ülke genelinde 638 dosya için yeniden değerlendirme süreci başlatıldı. İçerisinde 183 maktulün bulunduğu 171 dosya yeniden incelenirken, 44 dosya için özel çalışma ekipleri oluşturuldu.
Yürütülen çalışmalar sonucunda bugüne kadar 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu 40 faili meçhul olay aydınlatıldı. Bu dosyalar kapsamında 90 şüpheli hakkında tutuklama, 26 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.
Bakan Gürlek’in göreve başlamasının ardından Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde 7 ayrı ihtisas dairesi de kuruldu.
Öte yandan terör örgütlerine yönelik 2 bin 386 operasyonun adli verileri merkezi olarak takip edilirken, örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlarla mücadele kapsamında 81 ilde 5 bin 35 operasyon gerçekleştirildi. Bu operasyonlarda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Şüphelilerden 25 bin 376’sı tutuklandı, 10 bin 85 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
Yargı süreçlerini hızlandıracak düzenlemeler
Yargılamaların daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Düzenlemeyle hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı aşmaması yönünde adım atıldı. Belirsiz alacak ve kısmi davalara ilişkin uygulamalarda yapılan değişikliklerle usul kaynaklı hak kayıplarının ve zamanaşımı risklerinin azaltılması hedeflendi.
Vesayet altındaki kişilerin malvarlıklarının satışında UYAP’a entegre elektronik satış portalı kullanıma sunulurken, noterlik belgelerinin güvenli elektronik imza ile mahkemelere gönderilebilmesinin önü açıldı.
Ses ve görüntü aktarımı aracılığıyla duruşmalara katılımın kapsamı genişletildi. Bilirkişiye başvuru imkanının sınırlandırılması ve istinaf aşamasında giderilebilecek eksikliklerin dosyaların ilk derece mahkemelerine gereksiz şekilde dönmesine neden olmamasına yönelik düzenlemeler de pakette yer aldı.
Çocuk adaleti alanında da yeni düzenlemeler hayata geçirildi. Mevzuattaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi. Çocukların üstün yararını esas alan düzenlemeler kapsamında ağır suçlarda ceza ve infaz sisteminin yeniden ele alınması, ailelerin sorumluluklarının güçlendirilmesi ve sosyal inceleme raporlarının daha etkin kullanılması amaçlandı.
“Alo Adalet 135” pilot illerde hizmete girdi
Vatandaşların uzun süren dava ve soruşturmalara ilişkin başvurularını iletebilmesi amacıyla “Alo Adalet 135” hattı 1 Eylül itibarıyla pilot illerde hizmet vermeye başladı.
Yapay zeka destekli ses tanıma ve seslendirme altyapısına sahip sistemin aynı anda 1.000 ila 1.500 çağrıyı karşılayabilecek kapasitede olduğu belirtildi.
İlk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerinde 5 yılı aşan dava dosyaları ile 3 yılı aşan soruşturma dosyalarına ilişkin başvuruların otomatik olarak tespit edilerek ilişkilendirilmesi sağlandı. Sistemin ekim ayında Türkiye genelindeki adliyelerde hizmete alınması planlanıyor.
Adalet hizmetlerinde dijital dönüşüm kapsamında UYAP 3 projesiyle adalet portallarının arayüzleri yenilendi. Son 6 ay içerisinde 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlanarak toplam entegrasyon sayısı 211’e, entegre olunan kurum ve kuruluş sayısı ise 65’e ulaştı.
E-Devlet üzerinden vatandaşlara sunulan hizmet sayısı 32’ye çıkarıldı. E-Duruşma sistemi 81 ildeki hukuk mahkemelerinde kullanılırken, 5 bin 831 hukuk mahkemesinde 5 milyon 764 bin 548 e-duruşma gerçekleştirildi. Ayrıca 841 binden fazla mahkeme kararı ücretsiz olarak erişime açıldı.
Adalet teşkilatına 15 bin yeni personel
Adalet teşkilatının insan kaynağını güçlendirmek amacıyla 15 bin yeni personelin alım süreci başlatıldı. Bunun yanı sıra 1.038 hakim ve savcı yardımcısı atanmaya hak kazanırken, görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçleri sonucunda 1.448 personel kariyerinde yeni bir aşamaya geçti.
Son 6 aylık dönemde adli yargıda 150, idari yargıda ise 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verildi. Bu süreçte 201 adli ve 3 idari mahkeme faaliyete geçti.
Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin kurulmasıyla bölge adliye mahkemelerinin sayısı 18’e yükselirken, Edirne Bölge İdare Mahkemesi de kuruldu. İstinaf teşkilatında 32 hukuk ve 43 ceza olmak üzere toplam 75 yeni daire hizmete açıldı.
Arabuluculuk kapsamında da son 6 ayda 1 milyon 135 bin 647 dosya ele alındı. Bunların 460 bin 595’i anlaşmayla sonuçlandı. Sicile 779 yeni arabulucunun kaydedilmesiyle toplam arabulucu sayısı 50 bin 785’e ulaştı.
Uluslararası adli işbirliği kapsamında ise 44 ülkeye toplam 563 iade talebi gönderildi. Bu taleplerin 377’si adi suçlar, 186’sı ise terör suçları kapsamında gerçekleştirildi. Aynı dönemde 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye’ye iadesi sağlandı.
