Türkiye otomotiv sektöründe teknolojik dönüşüm ve kullanıcı alışkanlıkları, şanzıman tercihlerinde köklü bir değişimi beraberinde getirdi. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından yayımlanan 2026 yılı raporlarına göre, düz vitesli araçlar pazardan hızla siliniyor. Beş yıl önce pazarın yaklaşık beşte birini oluşturan manuel araçların payı, günümüzde yüzde 3,9 seviyelerine kadar gerileyerek tarihi bir dip noktasına ulaştı.
Satış Rakamlarındaki Keskin Düşüş ve Pazar Payı
Türkiye sahasındaki otomobil havuzu incelendiğinde, 2026 yılı itibarıyla bayilerde satışa sunulan 282 farklı modelden sadece 11 tanesinin manuel vites seçeneğine sahip olduğu görülüyor. Bu durum, manuel araçların model çeşitliliği içerisindeki payının yüzde 4 bandının altına indiğini kanıtlıyor. 2020 yılında 263 modelin 45’i debriyajlı sistemle sunulurken ve pazar payı yüzde 17,1 olarak ölçülürken, geçen sürede yaklaşık 13 puanlık bir erime yaşandı. 2026 yılının ilk çeyreğinde satılan 204 bin 931 otomobilin yüzde 97,3’ü otomatik şanzımanlı araçlardan oluşurken, düz vitesli araç satışı sadece 5 bin 757 adetle sınırlı kalarak yüzde 2,7’lik sembolik bir dilimde kaldı.
Segment Bazlı Değişim ve Küresel Trendler
Otomobil sınıfları arasındaki dağılım, otomatik vites hakimiyetinin her segmentte hissedildiğini gösteriyor. Verilere göre A, D ve E segmentlerinde satılan araçların tamamı (yüzde 100) otomatik vitesli olarak kayıtlara geçti. Lüks segmenti temsil eden F sınıfında bu oran yüzde 99,7 seviyesindeyken, en çok tercih edilen sınıflardan olan B segmentinde yüzde 97,5, C segmentinde ise yüzde 96,4 oranında otomatik vites tercihi yapıldı. Bu eğilim sadece Türkiye ile sınırlı kalmayıp küresel bir trendin parçası olarak öne çıkıyor. Örneğin İngiltere pazarında 2011 yılında yüzde 25 olan otomatik vites oranı, 2020’de yüzde 80 baremine ulaşırken, günümüzde manuel modellerin toplam pazardaki ağırlığı yüzde 25’in altına kadar geriledi.
