Türkiye, uzay araştırmalarında uluslararası işbirliğini ve uzayın barışçıl kullanımını esas alan Artemis Anlaşmaları’na katıldı. Anlaşmaya imza atan 71. ülke olan Türkiye, Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında uluslararası işbirliğini geliştirmeyi hedefliyor.
Washington’da bulunan ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA) Genel Merkezi’nde düzenlenen imza törenine Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç katıldı. Törende ABD’yi ise NASA Direktörü Jared Isaacman ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson temsil etti.
Türkiye’nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve Türkiye’nin ilk Türk astronotu Alper Gezeravcı’nın da katıldığı törende konuşan Bakan Kacır, Türkiye’nin uzay ve havacılık alanında son yıllarda gerçekleştirdiği çalışmalara değindi.
“Türkiye uzay yolculuğunda yeni bir döneme giriyor”
Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılan 71. ülke olduğunu belirten Kacır, uzay alanında önemli hedefler ortaya koyduklarını söyledi.
Kacır, “Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız, uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuz ayında Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi’ne katılmasının, iki ülkenin uzay alanındaki işbirliği planlarına da olumlu katkı sunduğunu belirten Kacır, Türkiye’nin bu alanda kapsamlı hazırlıklar yürüttüğünü dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde Türkiye’nin uzay alanında son yıllarda önemli atılımlar gerçekleştirdiğini kaydeden Kacır, uydu teknolojileri, Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması ve TEKNOFEST gibi projelerin bu dönüşümün parçaları olduğunu aktardı.
NASA Direktörü Jared Isaacman ise Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılmasından memnuniyet duyduklarını belirterek, iki ülke arasındaki uzay işbirliğinin geliştiğine dikkat çekti.
Isaacman, “Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor” dedi.
ABD ile Türkiye’nin astronotları Ay’ın yüzeyine yeniden gönderme konusunda ortak bir vizyon taşıdığını belirten Isaacman, iki ülke arasındaki bağların uzay alanında daha da güçleneceğini ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Connor Tomlinson da Türkiye’nin anlaşmaya katılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, uzay çalışmaları konusunda iki ülke arasındaki işbirliğinin önümüzdeki dönemde artacağına inandığını söyledi.
Konuşmaların ardından Bakan Kacır, Artemis Anlaşmaları’na imza atarak Türkiye’nin anlaşmaya katılımını resmileştirdi.
Türkiye 2027’de Ay’a araç göndermeyi planlıyor
İmza töreninin ardından Türk basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Kacır, Artemis Anlaşmaları’na katılımın Türkiye’nin son yıllarda uzay alanında attığı adımlardan yalnızca biri olduğunu söyledi.
Türkiye’nin 2027 yılının ilk aylarında hibrit motorlu bir uzay aracını Ay’a göndermeyi planladığını açıklayan Kacır, bu görevle Ay yörüngesinden veri toplanacağını ve Türkiye’nin Ay’a erişen ülkeler arasındaki yerini alacağını belirtti.
Somali’de bir uzay limanı kurulması için çalışmaların başlatıldığını aktaran Kacır, projenin Türkiye’nin uzay ekonomisindeki konumunu güçlendireceğini ve ülkenin uzay faaliyetlerinde daha bağımsız adımlar atmasına imkan sağlayacağını kaydetti.
Türkiye’nin insanlı uzay araştırmalarında da son yıllarda önemli mesafe aldığını ifade eden Kacır, “Türkiye’nin Milli Uzay Programı hedeflerine ulaşması için çok yönlü bir şekilde gayret gösteriyoruz” diye konuştu.
Kacır, Türkiye’de havacılık ve uzay teknolojilerine yönelik toplumsal farkındalığın da yükseldiğine işaret ederek, “Dünyada eşi benzeri olmayan bir toplumsal seferberlikle, adeta bir dip dalgayla Türkiye, havacılık ve uzay teknolojileri alanında muazzam bir dönüşüm gerçekleştiriyor” ifadelerini kullandı.
Artemis Anlaşmaları uzayda işbirliğini hedefliyor
Artemis Anlaşmaları’nın özellikle Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında ülkeler arasındaki koordinasyonu artıracağını belirten Kacır, anlaşmanın şeffaflık, veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik ilkelerine dayandığını söyledi.
Kacır, Türkiye’nin 2027’de gerçekleştirmeyi planladığı Ay misyonu kapsamında anlaşmaya imza atılmasını önemsediklerini belirterek, uluslararası işbirliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması için yeni bir zemin oluşturulduğunu ifade etti.
NASA da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılmasını duyurdu. Paylaşımda, Türkiye’nin uzayın barışçıl keşfi ve bu alanda refahın artırılması yönündeki taahhütleri paylaşan diğer ülkelere katıldığı belirtilerek, “Artemis Anlaşmaları’na hoş geldin, Türkiye” ifadesine yer verildi.
Artemis Anlaşmaları nedir?
1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması temel alınarak oluşturulan Artemis Anlaşmaları, uzayın sorumlu şekilde keşfedilmesine ilişkin çok taraflı ve bağlayıcı olmayan ilke ve kuralları ortaya koyuyor.
Anlaşmanın temel başlıkları arasında uzay nesnelerinin kayıt altına alınması, uzay faaliyetlerinde olası çakışmaların önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşılması ve acil durumlarda yardım sağlanması bulunuyor.
ABD’nin Artemis programı kapsamında Ay’da kalıcı bir üs oluşturulması, Ay’ın Mars görevleri için bir geçiş noktası olarak kullanılması ve Ay’daki kaynaklardan yararlanılması hedefleniyor.
Artemis Anlaşmaları’na ilk imzaları 13 Ekim 2020’de ABD’nin yanı sıra Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri atmıştı.
