Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ağır, tehlikeli ve riskli iş kollarında çalışan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren "Fiili Hizmet Süresi Zammı" (yıpranma payı) uygulamasının detaylarını açıkladı. Toplam 45 farklı meslek grubunu kapsayan düzenleme sayesinde, çalışanlar hem yıllık ek prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaş sınırını öne çekme imkanına kavuşuyor.
Risk Derecesine Göre Ek Prim Hesaplaması Nasıl Yapılıyor?
Yıpranma payı süreleri, icra edilen mesleğin tehlike ve risk derecesine göre iki ana kategoride hesaplanıyor:
1. Yıllık 180 Gün Ek Prim (Yüksek Risk Grubu)
-
Kapsamdaki Meslekler: Maden işçileri, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli, emniyet mensupları, MİT çalışanları, Sahil Güvenlik personeli ve radyoaktif maddelerle çalışan uzmanlar.
-
Katkısı: Bu grupta yer alan çalışanlara her 1 yıllık çalışma karşılığında 6 ay ek prim veriliyor.
2. Yıllık 90 Gün Ek Prim Grubu
-
Kapsamdaki Meslekler: Gazeteciler, TRT haber personeli, itfaiyeciler, cam, çimento ve döküm fabrikası işçileri ile sağlık personeli (doktor, hemşire, diş hekimi, eczacı vb.).
-
Katkısı: Bu sektörlerde çalışanlara her 1 yıllık hizmet için 3 ay ek prim tanımlanıyor.
Kamu ve Özel Sektörde Emeklilik Şartları
Erken emeklilik hakkının yaş haddine yansıması kamu ve özel sektör çalışanları için farklı kurallara dayanıyor:
-
Kamu Görevlileri: Kazanılan fiili hizmet süresi zammının tamamı veya mevzuatta belirtilen kısmı doğrudan emeklilik yaş sınırından düşürülüyor.
-
Özel Sektör Çalışanları: Özel sektördeki çalışanların bu haktan yararlanabilmesi için öncelikle kapsama giren riskli işlerde en az 3.600 prim gününü tamamlaması gerekiyor. Bu baraj aşıldığında biriken yıpranma süresinin yarısı (genel kural olarak en fazla 3 yıla kadar) emeklilik yaş haddinden indiriliyor.
