Sel sularının çekilmesi, afet sonrasındaki risklerin tamamen bittiği anlamına gelmiyor. Hasarlı yapılar, kirlenmiş içme suları, küf oluşumu ve yanlış temizlik uygulamaları sel sonrasında da toplum sağlığını tehdit etmeye devam ediyor.
Sel Sonrası Yaşam Alanlarında Sağlık Riskleri
Sel felaketinin ardından ev ve iş yerlerine geri dönüş süreci, sadece maddi hasarın giderilmesiyle sınırlı kalmıyor. Taşkın sularıyla ortama yayılan kanalizasyon atıkları, kimyasal maddeler ve mikroorganizmalar ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkarıyor. Yaşam alanlarında biriken çamur ve suyun temizlenmesi esnasında su geçirmez çizme, dayanıklı eldiven, koruyucu gözlük ve uzun kollu giysilerin tercih edilmesi büyük önem taşıyor. Tozlu veya küflü ortamlarda ise mutlaka uygun maske kullanılması gerekiyor.
Temizlik Maddelerinin Kullanımına Dikkat Edilmeli
Sert yüzeylerin öncelikle deterjan ve suyla arındırılması, dezenfektanların ise kullanım talimatlarına göre uygulanması öneriliyor. Temizlik adımlarında en sık yapılan hatalardan biri kimyasalları karıştırmak oluyor. Özellikle çamaşır suyunun amonyak veya asitli ürünlerle temas ettirilmesi tehlikeli gazların açığa çıkmasına neden olabiliyor. Bunun yanı sıra çocukların, gebelerin, kronik solunum rahatsızlığı bulunanların ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin temizlik yapılan alanlardan uzak tutulması şart koşuluyor.
Rutubet ve Küf Oluşumuna Karşı Zamanla Yarış
Sel suyuna maruz kalan mekanların ve ev eşyalarının ilk 24 ile 48 saatlik dilimde tamamen kurutulması hayati önem taşıyor. Yeterince temizlenemeyen veya kurumayan halı, yatak ve döşemeli mobilyaların ortamdan uzaklaştırılması tavsiye ediliyor. Görünür küf olan alanlarda temizlik yapılmadan güçlü fan çalıştırmak küf sporlarının ortama yayılmasına yol açabiliyor. Bu tür yaygın küf durumlarında veya kanalizasyon kirliliklerinde profesyonel destek alınması gerekiyor.
Şebeke Suyu ve Gıda Güvenliği Önlemleri
Şebeke suları ve su kuyuları sel felaketi sırasında kirlenebiliyor. İçme suyu, yemek hazırlama ve kişisel hijyen durumlarında yalnızca yetkili kurumlarca güvenliği onaylanmış sular kullanılmalıdır. Kaynatma işleminin sudaki mikrobiyolojik unsurları yok edebilse de kimyasal kirleticileri temizlemediği unutulmamalıdır. Sel suyuyla temas eden gıdaların ve elektrik kesintisi nedeniyle bozulan besinlerin kesinlikle tüketilmemesi gerekir. Ayrıca temizlik esnasında oluşan küçük kesik veya yaraların temiz suyla yıkanıp kapatılması, derin yaralanmalarda ise tetanos aşısı yönünden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerekmektedir.
İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Selay Duran, afet sonrasında yaşam alanlarına güvenli dönüş yapılması ve olası sağlık sorunlarının önüne geçilmesi amacıyla kritik uyarılarda bulundu. Duran, yetkili makamlar bina güvenliğini onaylamadan yapılara girilmemesi ve uzman kontrolü olmadan elektrik ile gaz hatlarının kullanılmaması gerektiğini hatırlattı.
Sel felaketinin ardından başlayan iyileşme döneminde kişisel korunma tedbirlerinin eksiksiz uygulanması ve ortaya çıkabilecek sağlık belirtilerinin erkenden fark edilmesi büyük önem taşıyor. İshak, ateş, kusma veya yaralarda enfeksiyon belirtisi görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
