Son birkaç gündür oyun dünyasında Paradox Interactive üzerinden yaşanan tartışmayı takip ediyorum. Özellikle de Hearts of Iron IV oyuncularının bulunduğu resmi Discord sunucusunda yaşananlar gerçekten kabul edilebilir değil.

Bir Türk oyuncunun profil fotoğrafında Mustafa Kemal Atatürk'ün fotoğrafını kullanması nedeniyle moderasyon tarafından engellenmesiyle başlayan olay, moderatörün Atatürk'ü “tartışmalı siyasi figür” olarak nitelendirmesi ve konuyu 1915 olaylarıyla ilişkilendirmesiyle bambaşka bir noktaya taşındı. Şimdi burada durup düşünmek gerekiyor. Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu olduğunu anlatmak için zaten başka bir sıfata ihtiyaç yok. Türk milleti açısından Atatürk'ün ne ifade ettiğini dünyanın herhangi bir yerindeki bir şirketin çalışanının bilmemesi elbette mümkün olabilir. Ancak bilmediği bir konuda bu kadar kesin ifadeler kullanması ve üstelik bir Türk oyuncuyu bu gerekçeler üzerinden cezalandırması başka bir mesele.

Daha da önemlisi, Paradox gibi tarihi konu alan oyunlarıyla milyonlarca oyuncuya ulaşan bir şirketin, tarih konusunda bu kadar özensiz bir moderasyon anlayışına sahip olması bana göre ayrıca düşündürücü. Çünkü burada tartıştığımız şey bir oyunun içinde Atatürk'ün nasıl gösterildiği değil. Bir oyuncunun Discord profil fotoğrafı üzerinden Atatürk'ün “tartışmalı” olduğu yönünde değerlendirme yapılması. Üstelik bunun üzerine tarihsel olaylarla ilgili son derece tartışmalı bir bağlantının kurulması.

Paradox sonrasında bir açıklama yaparak geri adım attı. Hearts of Iron oyun direktörü Batya, Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve milletin babası olarak ne ifade ettiğini anladıklarını söyledi. Moderasyon kurallarının eşit ve adil uygulanması konusunda sorunlar bulunduğunu kabul etti ve ilgili kuralın, yapılan işlemlerin ve banların yeniden inceleneceğini açıkladı. Bu açıklama önemli. En azından şirketin yaşananların farkına vardığını ve geri adım attığını gösteriyor.

Ama yeterli mi? Bence değil. Çünkü burada yalnızca bir kuralın değiştirilmesi meselesi yok. Bir moderatörün kullandığı ifadeler var. Bir oyuncunun bu ifadeler nedeniyle yaşadığı mağduriyet var. Ve Türk oyuncuların ciddi biçimde tepki göstermesine neden olan bir yaklaşım var. Dolayısıyla Paradox'un yapması gereken çok açık. Öncelikle açık ve net bir özür dilemeli. “Yanlış anlaşıldı”, “kurallar böyleydi”, “moderatörün kişisel görüşüydü” gibi ifadelerin arkasına sığınmadan, yaşananların yanlış olduğunu kabul etmeli.

Sonrasında da bu süreci yöneten moderatör hakkında gerekli yaptırım uygulanmalı. Çünkü eğer bir moderatör, şirketin kurallarını yanlış yorumladıysa bunun bir karşılığı olmalı. Eğer şirketin kurallarını doğru uyguladıysa o zaman daha büyük bir problem var demektir. Bu nedenle Paradox'un yalnızca “kuralları gözden geçiriyoruz” demesi değil, bu olayın sorumluluğunun nerede olduğunu da ortaya koyması gerekiyor.

Bir başka dikkat çekici nokta ise Türk oyuncuların gösterdiği tepki. Tepki kısa sürede Steam'e taşındı. Hearts of Iron IV başta olmak üzere Paradox oyunlarının Steam sayfalarında çok sayıda olumsuz değerlendirme yapıldı. Türk oyuncular bu konuda adeta kenetlendi ve yaşananlara tepki göstermek için oyuna olumsuz yorumlar bıraktı. Kimisi yüzlerce, kimisi binlerce saat oynadığı oyuna tepki gösterdi.

Atatürk üzerinden yapılan bu tartışmanın ardından Paradox'un geri adım atması olumlu. Fakat bu iş “kuralı değiştiriyoruz” denilerek kapanmamalı. Özür dilenmeli. Yaşananların sorumluluğu ortaya konulmalı. Ve bu tartışmayı başlatan moderatör hakkında da gerekli yaptırım uygulanmalı.

Çünkü mesele artık yalnızca bir Discord hesabının banlanması değil. Mesele, Atatürk'ün bir Türk oyuncunun profil fotoğrafında bulunmasının neden “tartışmalı” kabul edildiği ve bunun üzerinden hangi tarihsel gerekçelerin ortaya konulduğu meselesidir.

Paradox, tarihi oyunlar yapan bir şirket. O halde tarihe biraz daha fazla özen göstermek zorunda. Türk oyuncuların verdiği tepki de aslında şirkete çok net bir mesaj verdi. Bazen insanlar sadece oynadıkları oyunun içindeki bir karakter için değil, kendi tarihine duyduğu saygı için de tepki gösterebilir.

Paradox'un önünde hâlâ bu meseleyi doğru şekilde kapatabilmek için bir fırsat var. Bunun yolu da çok basit: Özür dilemek, hatayı kabul etmek ve gerekli yaptırımı uygulamak.

Gerisi zaten oyuncuların takdirinde.