Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Estonya'nın başkenti Tallinn'de önemli savunma ve diplomasi mesajları verdi. Tallinn Büyükelçiliği'nde heyet onuruna verilen davette konuşan Oktay; Türkiye'nin NATO'nun hava polisliği misyonunda liderliği üstlendiğini, Gönüllüler Koalisyonu'nun deniz boyutunda komutayı devralma aşamasında olduğunu ve NATO Kosova Gücü’nde (KFOR) ikinci kez komutayı yürüttüğünü açıkladı. Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Baltık bölgesinde Türkiye'ye yönelik beklentilerin arttığını vurgulayan Oktay, temmuz ayında Türkiye'de düzenlenecek kritik NATO Zirvesi öncesi ittifak içindeki kırılmalara dikkat çekti.
Savunma sanayiinde 300 milyon dolarlık Türk imzası
Estonya ile ikili ilişkilerin her alanda pozitif bir ivmeyle büyüdüğünü, ticaret hacminin 600 milyon doları aştığını ifade eden Fuat Oktay, özellikle savunma sanayii alanındaki ortaklıkların altını çizdi. Kara araçlarıyla ilgili stratejik anlaşmaların imzalandığını hatırlatan Oktay, "Estonya’da ARCA adındaki bir Türk savunma sanayii firmamızın 300 milyon dolara yakın çok ciddi bir yatırımı söz konusu. Bu konuda nihai kararlar alındı ve açıklandı. Yatırımın hızla fiiliyata dökülüp 2028 yılında tamamlanması hedefleniyor. Gerek Savunma Sanayii Başkanlığımız gerekse iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında bu anlamda yoğun bir mekik diplomasisi yürütülüyor. Biz de parlamenter diplomasiyle bu süreci tahkim ediyoruz" dedi.
"Baltık bölgesinde Türkiye'den beklentiler yoğunlaştı"
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Estonya, Letonya ve Litvanya'yı kapsayan Baltık hattında ciddi bir güvenlik endişesinin ve panik havasının hakim olduğunu belirten Oktay, transatlantik ittifakında yaşanan aksaklıklar nedeniyle gözlerin Türkiye'ye çevrildiğini söyledi. Bu kapsamda Türkiye, Estonya, Letonya ve Litvanya arasında yürütülen dörtlü zirve mekanizmasının dördüncüsünü Tallinn'de gerçekleştireceklerini kaydeden Oktay, "Pazartesi günü ikili görüşmelerimizi, salı günü ise dörtlü zirveyi icra edeceğiz. Türkiye, krizin her iki tarafıyla (Rusya ve Ukrayna) doğrudan konuşabilen, güven tesis etmiş yegane aktör konumunda. Baltık müttefiklerimizin güvenlik endişelerini anlıyor ve NATO çerçevesinde üzerimize düşen sorumluluğu fazlasıyla yerine getiriyoruz" ifadelerini kullandı.
"Temmuz ayındaki Türkiye zirvesi bir dönüm noktası olacak"
7-8 Temmuz tarihlerinde Türkiye'de düzenlenecek olan tarihi NATO Liderler Zirvesi'ne de değinen TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı, küresel siyasi kırılmalara işaret etti. Vilnius zirvesinde alınan savunma harcamalarını yüzde 5 seviyesine çıkarma hedefinin altyapısını bu zirvede şekillendireceklerini belirten Oktay, şu kritik tespitte bulundu:
"İran merkezli kriz ve savaş ortamıyla birlikte, NATO'nun transatlantik omurgasında, yani ABD ile Avrupa kanadı arasında ciddi bir yapısal kırılma söz konusudur. Uluslararası hukukun ve küresel güven hissinin tamamen yok olduğu, yeni bir dünya düzeninin arandığı bir dönemden geçiyoruz. Türkiye bu yeni kurulacak sistemin halihazırda en önemli kutup başlarından biridir. Dolayısıyla temmuz ayında ev sahipliği yapacağımız NATO Zirvesi, hem bu kırılmaların aşılması hem de savunma sanayii forumuyla ittifakın geleceğinin tasarımı açısından kritik bir dönüm noktası teşkil edecek."
Türkiye'nin Baltık ve Balkanlar'daki NATO Operasyonel Gücü
Fuat Oktay'ın açıklamaları doğrultusunda, Türkiye'nin 2026 yılı itibarıyla Doğu Avrupa ve Balkanlar coğrafyasında üstlendiği askeri ve stratejik misyonlar şu şekildedir:
| Askeri Misyon / Bölge | Türkiye'nin Üstlendiği Görev ve Kabiliyet | Gelecek Dönem Projeksiyonu |
| NATO Hava Polisliği (Baltık) | F-16'lar ve AWACS erken uyarı uçakları dahil olmak üzere Estonya'da liderlik üstlenildi. | Hava sahası savunma misyonu 2027 yılında Romanya boyutuna taşınarak devam edecek. |
| NATO Kosova Gücü (KFOR) | Balkanlar'ın en kritik güvenlik koridorunda ikinci defa dönem komutanlığı devralındı. | Bölgesel istikrarın korunması ve etnik gerilimlerin operasyonel olarak baskılanması. |
| Gönüllüler Koalisyonu | Bölgesel deniz emniyeti koridorlarında komuta ve kontrol süreçlerinin üstlenilmesi. | Deniz sınır güvenliği ve stratejik lojistik hatların müttefik yapı adına denetlenmesi. |
| Siber Güvenlik Ortaklığı | Estonya merkezli CyberExer siber güvenlik firması ve dış istihbarat birimleriyle entegrasyon. | Hibrit savaş tehditlerine karşı siber savunma altyapılarının senkronize edilmesi. |