Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma ve güvenlik iş birliğini öngören Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda oy çokluğuyla kabul edildi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü’nün katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, teklif AK Parti, MHP ve CHP’nin oylarıyla onaylanarak Genel Kurul sürecine taşındı.
NATO Benzeri Karşılıklı Savunma Mekanizması
Üç ülkeyi "çekirdek taraflar" olarak tanımlayan 16 maddelik Mekke Anlaşması, bölgesel güvenlik ve savunma alanında kapsamlı ortaklıklar içeriyor. Anlaşmada öne çıkan başlıca maddeler şunlar:
-
Ortak Savunma Taahhüdü: Taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğüne veya egemenliğine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik bir saldırı kabul edilecek. Saldırı durumunda diğer ülkeler karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal destekte bulunacak.
-
Savunma Sanayii Entegrasyonu: Ülkeler arasında teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayiinde yakın iş birliği yürütülecek.
-
Güvenlik ve Terörle Mücadele: Terörizmin tüm türlerine karşı operasyonel düzeyde iş birliği artırılacak ve düzenli istihbarat paylaşımı sağlanacak.
-
Lojistik ve Askeri Destek: Savaş, barış veya olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça gibi askeri teçhizat desteği sağlanacak.
-
Kurumsal Yapı: Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Merkezi Suudi Arabistan’da olacak sekretaryanın ilk genel sekreteri ise Pakistanlı olacak.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan anlaşmanın yürürlüğe girmesi için tüm tarafların onay sürecini tamamlaması gerekiyor. TBMM Dışişleri Komisyonu'nda kabul edilen teklifin yasalaşması için Meclis Genel Kurulu tarafından da onaylanması şartı bulunuyor.
Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak; bu sürenin ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.
