Küresel iklim değişikliği, dünya genelindeki bitki popülasyonunu geri dönülemez bir eşiğe sürüklüyor. ABD ve İngiltere’den bilim insanlarının gerçekleştirdiği modellemeler, sıcaklık artışları ve düzensiz yağışlar nedeniyle yüzyılın sonuna kadar on binlerce bitki türünün yaşam alanlarını kaybederek tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Modelleme Çalışmaları Korkutucu Tabloyu Ortaya Koydu
ABD’de yürütülen araştırmada bilim insanları, gelişmiş bilgisayar modellemeleri kullanarak dünyadaki bitki türlerinin yüzde 18’inin gelecekteki durumunu mercek altına aldı. 2100 yılına kadar olan süreci kapsayan senaryolarda, küresel sıcaklık artışları ile kar ve yağmur dengesizliklerinin bitkiler üzerindeki etkileri analiz edildi. Veriler, dünyadaki bitki türlerinin yüzde 7 ile yüzde 16’sının, hayatta kalabilmeleri için gerekli olan yaşam alanlarının en az yüzde 90'ını kaybedeceğini kanıtladı. Uzmanlar, habitat kaybının bu denli yüksek olmasının, söz konusu türlerin biyolojik olarak varlıklarını sürdürmelerini imkansız hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Arktik ve Akdeniz Havzası Kritik Risk Altında
Araştırmacılar, biyolojik çeşitliliğin azalma eğiliminin belirli bölgelerde çok daha şiddetli hissedildiğini gözlemledi. Özellikle Arktik bölgesi, Akdeniz havzası ve Avustralya’daki bitki türlerinin yok olma riskiyle en ön sırada karşılaştığı tespit edildi. Bu bölgelerdeki ekosistemlerin iklim hassasiyetinin yüksek olması, on binlerce endemik türün tamamen haritadan silinmesi anlamına gelebilir. Bilim insanları, bu coğrafyalardaki değişimlerin sadece bitkileri değil, bu bitkilere bağımlı olan tüm besin zincirini ve ekolojik dengeyi de sarsacağını ifade ederek acil önlem alınması gerektiğinin altını çiziyor.
Çiçek Açan Bitkilerde Büyük Tehlike
İngiltere’de eş zamanlı olarak yürütülen bir diğer çalışma ise odağını çiçek açan bitki türlerine çevirdi. Yaklaşık 335 binden fazla türü kapsayan geniş ölçekli araştırmada, bitkilerin mevcut iklim koşullarına adaptasyon yetenekleri ve yok olma riskleri ölçüldü. Analizler sonucunda, yaklaşık 10 bin farklı çiçek açan bitki türünün doğrudan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu saptandı. Bu türlerin kaybının, tozlaşma süreçlerini ve tarımsal verimliliği de doğrudan etkileyerek küresel çapta bir çevre sorununa dönüşebileceği öngörülüyor.