Yargıtay 11. Ceza Dairesi, son dönemde kamuoyunda "IBAN kiralama" veya "hesap kiralama" olarak bilinen dolandırıcılık vakalarına ilişkin emsal niteliğinde bir karara imza attı. Daire, dolandırıcılık suçuna katılan kişinin eyleminin yalnızca banka veya kripto varlık hesabını başkasının kullanımına açmakla sınırlı kalması durumunda cezasının yarı oranında indirilmesi gerektiğine hükmetti.
İncelenen dosyada yerel mahkeme ve istinaf aşamalarında verilen mahkûmiyet kararlarını eksik araştırma gerekçesiyle bozan Yargıtay; yalnızca hesabını kullandıran kişiler ile dolandırıcılık organizasyonunun diğer aşamalarında aktif rol alan faillerin hukuki durumlarının birbirinden titizlikle ayrılması gerektiğine dikkat çekti.
Yeni Düzenleme: Hesap Kullandıranın Cezasında İndirim
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra doğrultusunda, dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin katkısının belirli ödeme araçlarını veya finansal hesapları başkasının kullanımına sunmakla sınırlı kalması halinde cezada yarı oranında indirim yapılması öngörülüyor.
Söz konusu düzenleme; banka ve kredi kartı gibi ödeme araçları ile banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapların kullanılmasına imkân veren bilgi ve araçların başkasına devredilmesini kapsıyor. Ancak bu indirim otomatik olarak uygulanmayacak. Hesap sahibinin dolandırıcılığın diğer aşamalarında da aktif rol üstlendiğinin tespiti halinde bu özel indirim hükmünden faydalanması mümkün olmayacak.
Yargıtay: Hesabını Kullandıran Kişi Fail Sayısına Dâhil Edilemez
Kararda öne çıkan bir diğer kritik detay, nitelikli dolandırıcılık suçunun "üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi" halinde uygulanan ceza artırımıyla ilgili oldu. TCK'nın 158. maddesinin üçüncü fıkrası cezanın artırılmasını düzenlerken, eklenen yeni fıkra uyarınca yalnızca banka veya kripto varlık hesabını kullandıran kişiler bu sayısal sınırın belirlenmesinde fail sayısına dahil edilemeyecek.
Hesap kullandırma dışında suça eylemli katılımı bulunmayan kişilerin tek başlarına suçun grup halinde işlenmesi koşulunu oluşturamayacağını belirten Yargıtay, bu failler çıkarıldığında geriye üç fail kalmıyorsa sanıklar hakkında TCK 158/3 maddesindeki ceza artırımının uygulanamayacağını vurguladı.
Mahkemeden HTS Kaydı, Ses Analizi ve Detaylı Araştırma İstendi
Yargıtay kararına konu olan somut olayda kendisini polis olarak tanıtan dolandırıcılar, mağduru arayarak kimlik bilgilerinin çalındığını ve adına usulsüz işlemler yapıldığını iddia etti. Sahte kamu kurumu logolu belgelerle ikna edilen mağdur, çektiği 45 bin avroyu kuryeye teslim etti, ertesi gün ise 412 bin lirayı sanığın banka hesabına gönderdi.
Sanıkların suçlamaları reddetmesi üzerine Yargıtay delillerin yetersiz olduğuna karar vererek yerel mahkemenin şu araştırmaları yapmasını istedi:
-
Tüm sanıkların olay tarihinden makul süre öncesi ve sonrasına ait HTS kayıtlarının getirtilmesi ve iletişim trafiğinin ayrıntılı incelenmesi,
-
Mağduru arayan hatlarla sanıklar arasında bir irtibat bulunup bulunmadığının tespit edilmesi,
-
Mağdurla yapılan telefon görüşmelerindeki seslerin sanıklara ait olup olmadığının belirlenmesi amacıyla ses analizi yapılması,
-
Mağdurun birden fazla kişi tarafından aranıp aranmadığının belirlenmesi,
-
Sanıklar hakkında benzer eylemler nedeniyle açılmış ve kesinleşmiş diğer dava dosyalarının incelenmesi.
Eksik araştırma ve yetersiz hukuki değerlendirme gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı oy birliğiyle bozulurken, dosya sanıkların TCK 158/4 kapsamındaki durumlarının yeniden değerlendirilmesi için ilk derece mahkemesine gönderildi.
