Kiracılar ile ev sahipleri arasında taşınma dönemlerinde sıkça yaşanan "boyalı teslim etme" tartışması, yargının verdiği tarihi bir kararla yeni bir boyut kazandı. Ev sahiplerinin yıllardır dile getirdiği o meşhur “Evi nasıl aldıysan öyle bırak” kuralı artık hukuken tarih oldu.
Konuyu değerlendiren Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, evi yeni boyanmış olarak teslim alan kiracıların, yıllar sonra daireyi tahliye ederken haksız yere ‘boya-badana yap da öyle çık’ baskısıyla karşılaştığına dikkat çekti. Avukat Kaya, Yargıtay'ın son içtihadı ile bu durumun yasal hiçbir dayanağının kalmadığını vurguladı.
Sözleşmede Yazsa Bile Geçersiz!
Birçok ev sahibinin kira sözleşmesine "Ev boyalı teslim edilmiştir, boyatılıp geri alınacaktır" şeklinde maddeler eklettiğini belirten Avukat Selman Nuri Kaya, bu maddelerin bile artık yasal bir bağlayıcılığı olmadığını ifade etti.
Kaya, kiracıların hak sınırlarını şu sözlerle özetledi:
"Eğer duvarlara bilerek zarar vermediyseniz, yani çizme ve kırılma gibi bir hor kullanma durumu yoksa; sadece yılların getirdiği olağan eskime, renk solması veya tavan kirlenmesi yaşandıysa bu durum kiracının sorumluluğunda değildir. Doğal kullanım sonucu ortaya çıkan bu tür tadilat ve boya masrafları tamamen ev sahibine aittir."
Türk Borçlar Kanunu Ne Diyor?
Kiracının sorumluluklarının sınırları, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 316 ve 334. maddeleri ile net bir şekilde çizilmiştir.
-
TBK Madde 316: Kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmakla yükümlüdür.
-
TBK Madde 334: Kiracı sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür. Ancak kiracı, sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamaz.
Bu hükümler doğrultusunda; duvar boyalarının zamanla solması, küçük kullanım izlerinin oluşması veya parkelerin renginin matlaşması gibi durumlar, kiracının doğal sorumluluk alanının dışında kalıyor.
Depozitosu Kesilen Kiracı Ne Yapmalı? Hak Arama Yolları
Ev sahibinin evdeki olağan eskimeyi bahane ederek depozitoyu iade etmek istememesi durumunda kiracıların yasal hakları bulunuyor. Ev sahibinin haksız kesinti yapması halinde izlenecek yollar şu şekildedir:
-
Kanıt İsteyin: Ev sahibi, kiracının evi "kötü/hor kullandığını" somut delillerle kanıtlamak zorundadır. Kanıtlayamadığı sürece boya masrafını depozitodan düşemez.
-
Yasal Takip Başlatın: Depozitosu haksız yere kesilen kiracılar, e-Devlet Kapısı üzerinden ya da doğrudan İcra Dairesi kanalıyla ilamsız icra takibi başlatarak depozitonun iadesini yasal yollardan talep edebilirler.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin Emsal İçtihat Metni
"Depozito bedeli alınmış olup, tahliye sırasında kiracının mecuru borçsuz ve hasarsız tahliye ederek boş, temiz, boyalı ve bakımlı bir şekilde teslim edilmesi şartıyla depozitonun kiracıya aynen iade edileceği belirtilmiştir. (...) Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur. O halde eğer mecuru özenle kullandıysanız evi boşaltırken boya ve badana yapma zorunluluğunuz bulunmamaktadır."
