Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD merkezli Bloomberg News için “BM, Güvenlik Konseyi'nin veto hakkını kaldırmalıdır” başlıklı bir makale kaleme aldı. Makalesinde küresel karar alma mekanizmalarının günümüz şartlarına uyarlanmasının artık ertelenemeyeceğini vurgulayan Erdoğan, salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve bölgesel çatışmaların mevcut sistemin yetersizliklerini ortaya koyduğunu ifade etti.
“Reform ihtiyacını somut bir yol haritasına dönüştürmek elzem”
BMGK'nın daha etkin, adil ve hesap verebilir bir yapıya kavuşturulması gerektiğini belirten Erdoğan, farklı coğrafyaların tecrübe, kapasite ve iradesinin küresel karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini kaydetti. Erdoğan, “Dünya 5'ten büyüktür” çağrısını yineleyerek, reform sürecinin merkezinde veto imtiyazının kaldırılması gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Veto imtiyazının kaldırılması, anlamlı her türlü reformun hem başlangıç noktası hem de temel stratejik hedefi olmalıdır.” ifadelerini kullandı.
Erdoğan ayrıca, Güvenlik Konseyi'ne yeni ayrıcalıklı üyeler eklenmesinin karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmeyeceğini savundu.
“Geleceğin uluslararası düzenini geçmişin hiyerarşileriyle kuramayız”
BMGK ile BM Genel Kurulu arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini ifade eden Erdoğan, Genel Kurul'un yetkilerinin güçlendirilmesini önerdi.
Erdoğan, daimi üyeliklerin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli sürelerle ve dönüşümlü olarak seçildiği bir yapının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Yeniden görev almak isteyen ülkelerin, Genel Kurul üyelerinin çoğunluğunun güvenini yeniden kazanması gerektiğini kaydeden Erdoğan, “Geleceğin uluslararası düzenini geçmişin hiyerarşilerini muhafaza ederek kuramayız.” değerlendirmesinde bulundu.
“Gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi güvence altına alınmalı”
Erdoğan, savaşlar, iklim krizi, düzensiz göç ve ekonomik kırılganlıkların devletlerin güçlü kurumlara ve dayanıklı ekonomilere sahip olmasının önemini artırdığını belirtti.
Ticaret, lojistik, ulaştırma ve enerji koridorlarının güvenliği ile sürdürülebilirliğinin daha belirleyici hale geldiğini ifade eden Erdoğan, Asya'nın ekonomik ağırlığının arttığını, Afrika'nın ise daha güçlü temsil talep ettiğini kaydetti.
Küreselleşmenin refahı tüm dünyaya yayacağı yönündeki beklentilerin tam anlamıyla karşılanmadığını belirten Erdoğan, gelir dağılımındaki adaletsizliklere dikkat çekti.
Erdoğan, “Değişen şartlarda küresel adaletin temini için mesuliyetler hakkaniyetle paylaşılmalı, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı ve ihtiyaç duydukları finansmana erişimi güvence altına alınmalıdır.” ifadelerini kullandı.
“Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi çabasını destekliyoruz”
Türkiye'nin güçlü küresel ilişkileri ve çok taraflı diplomasi tecrübesini BM reformu arayışında kullanmayı sürdüreceğini belirten Erdoğan, veto imtiyazının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi yönündeki çabayı desteklediklerini ifade etti.
Erdoğan, farklı bölgelerden ülkelerin ortak bir zeminde buluşmasının uluslararası sistemin meşruiyetini ve temsil kapasitesini güçlendireceğini belirterek, “Daha adil bir dünya” için farklı coğrafyaların tecrübe, kapasite ve iradesinin ortak zeminde buluşturulması gerektiğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin diplomatik kapasitesi ve farklı coğrafyalarla kurduğu ilişkiler doğrultusunda BM reformu arayışında sorumluluk üstlenmeye devam edeceğini bildirdi.
